Yeni Vatan Turkish Newspaper

100 bin kişi evini kaybetme riskiyle karşı karşıya

4 Mayıs 2026 | Avustralya

Avustralya Merkez Bankası’nın salı günü saat 14.30’da politika faizini 25 baz puan artırması bekleniyor. Tahminlerin gerçekleşmesi halinde bu, 2026’daki üçüncü ardışık faiz artışı olacak ve politika faizi yeniden yüzde 4,35 seviyesine çıkacak.

Bu olası kararın, ülkedeki yaklaşık 3,6 milyon mortgage sahibi üzerinde ek baskı yaratacağı belirtiliyor. 2025’te yapılan üç faiz indiriminin ardından faizlerin yeniden yükselişe geçmesi, hane bütçeleri açısından kritik bir döneme işaret ediyor.

Enflasyon baskısı sürüyor

Avustralya İstatistik Bürosu verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi, Mart 2026’ya kadar olan 12 ayda yüzde 4,6 arttı. Bu oran, Covid-19 sonrası toparlanma döneminin yaşandığı Eylül 2023’ten bu yana ülkede görülen en yüksek enflasyon olarak kaydedildi.

Mart ayında benzin fiyatları yüzde 32,8 yükseldi; ulaştırma maliyetleri ise yalnızca 30 günde yüzde 9,2 arttı. Kaynak metne göre petrol fiyatlarındaki artış, 28 Şubat’ta başlayan ABD/İsrail ve İran çatışması ile dünya petrolünün yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından hızlandı.

HSBC Başekonomisti Paul Bloxham, Avustralya’daki enflasyon sorununun zayıf verimlilik artışından kaynaklandığını belirtti. Bloxham, “Küresel bir şok şimdi durumu daha da kötüleştirdi” diyerek yakıt ve gübre fiyatlarındaki artışa, ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının tedarik zincirlerinde daha geniş aksama riski yarattığına işaret etti.

Mortgage sahipleri için risk büyüyor

Finder anketine göre mortgage sahiplerinin yüzde 9’u, yani yaklaşık 297 bin kişi, bir ya da iki faiz artışı daha olması halinde mortgage ödemelerinde temerrüde düşebileceğini bildirdi. Borçluların yüzde 3’ü ise yalnızca bir faiz artışını daha karşılayabilecek durumda olduğunu ifade etti.

Finder para ve konut kredileri uzmanı Richard Whitten, yaşam maliyetinin uzun süredir yüksek seyrettiğini belirterek birçok borçlunun yeniden sınırına yaklaştığını söyledi. Whitten, “Birçok borçlu için bütçede çok az hareket alanı kaldı” dedi.

Güven endeksleri geriledi

Roy Morgan verilerine göre iş dünyası güven endeksi nisanda 14,2 puan daha düşerek 76,5 ile rekor düşük seviyeye geriledi. Endekste 100’ün üzeri geleceğe ilişkin iyimserliği, 100’ün altı ise kötümserliği gösteriyor. Ankete göre işletmelerin yüzde 61,3’ü gelecek yıl, yüzde 73,4’ü ise gelecek beş yıl için kötü dönem bekliyor.

Roy Morgan Üst Yöneticisi Michele Levine, hanehalkı ve işletmelerin baskı altında olduğunu belirterek resesyon olasılığının arttığını söyledi. Levine, yeni bir faiz artışının mortgage stresini, gerçek işsizliği ve eksik istihdamı artıracağını ifade etti.