Avustralya’da 2025 federal seçimleri sona erdi. Oy sayımı devam ederken Sky News, seçimi İşçi Partisi ve Başbakan Anthony Albanese’in kazandığını duyurdu. Ancak çoğunluk mu yoksa azınlık hükümeti mi kurulacağı henüz netleşmedi.

İlk gelen sonuçlara göre, muhalefet lideri Peter Dutton’un iktidar şansı kalmadı. Newspoll’un seçim öncesi yayınladığı anketlerde büyük partilerin toplam oy oranları tarihin en düşük seviyesine gerilemişti. Liberal-Ulusal Koalisyon %34, İşçi Partisi %33 oyla seçime girdi. Bu düşüş, bağımsızlar ve Yeşiller gibi üçüncü grupların ağırlığını artırdı.

Dutton kendi koltuğunu bile kaybedebilir

Queensland’daki Dickson seçim bölgesinde ciddi bir oy kaybı yaşayan Dutton, seçim gecesi yaptığı açıklamada hâlâ erken oyların lehlerine olabileceğini söylese de, sonuçlar bunu doğrulamadı. Hazine Bakanı Jim Chalmers, “Telefonum Dickson yüzünden susmuyor,” diyerek İşçi Partisi adayı Ali France’in yükselişini işaret etti.

Tasmania’da ilk koltuk el değiştirdi

Tasmania eyaletinde Liberal Parti’nin önde gelen isimlerinden Bridget Archer, İşçi Partisi adayı öğretmen Jess Teesdale’a koltuğunu kaptırdı. Bu, gecenin ilk sandalye değişimi olarak kayıtlara geçti. Tasmania Senatörü Jacqui Lambie ise, Koalisyonun kampanyasını “yetersiz ve vizyonsuz” olarak nitelendirdi.

Parti içi çalkantılar başladı

Liberal Parti içinde seçim gecesi itibariyle liderlik tartışmaları gündeme geldi. Jane Hume’un “liderlik için telefonlar açtığı” iddiaları canlı yayında kendisine soruldu. Eğer Dutton istifa ederse, Angus Taylor gibi isimlerin öne çıkabileceği konuşuluyor.

Dikkat çeken tepkiler: Palmer’dan Dutton’a ağır eleştiri

Madenci milyarder Clive Palmer, seçim sonuçlarını yorumlarken “Peter Dutton’un performansı, Federasyon’dan bu yana en zayıf liderlik örneğidir,” dedi. Greens (Yeşiller) partisine yönelik ağır ithamlarda bulunan Koalisyon Senatörü James McGrath ise, seçim gecesinin en sert çıkışlarından birine imza attı.

Uzun kuyruklar, yüksek katılım

Melbourne başta olmak üzere birçok sandıkta seçmenler saatlerce sıra bekledi. Avustralya’da sandığa gitmemek para cezası ile sonuçlandığı için katılım oranı her zamanki gibi yüksek. Ulusal yayıncı ABC, resmi sonuçlardan önce bazı bölgelerde eğilimleri açıklamaya başladı. Ancak Batı Avustralya’daki saat farkı nedeniyle tam tablo henüz ortaya çıkmadı.

Sistem işliyor: Temsilciler Meclisi ve Senato farkı

Avustralya’nın iki meclisli yapısında Temsilciler Meclisi üyeleri tercihe dayalı oy yöntemiyle seçiliyor. Bu sistem, kazananın sadece çoğunluk değil, geniş bir halk desteğiyle seçilmesini amaçlıyor. Senato ise eyalet temsiline göre belirleniyor.

Gecenin özeti: Zafer Albanese’in, kriz Dutton’un

Henüz resmi sonuçlar kesinleşmese de, Avustralya basını ve kamuoyu Albanese’in ikinci dönemine hazır. Ancak çoğunluğu sağlamak için bağımsızlarla veya Yeşillerle yapılacak olası anlaşmalar da gündeme gelebilir. Peter Dutton ise hem liderliği hem de kendi seçim bölgesindeki koltuğu riske atmış görünüyor.