Uzmanlar, Queensland’in uzak bir bölgesinde bulunan ve yaklaşık Singapur büyüklüğündeki Taroom Çukuru’nun, Avustralya’nın ham petrol ithalatına olan yoğun bağımlılığını azaltabilecek miktarda petrol barındırabileceğini ifade ediyor.

Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle Avustralya’nın Asya’daki komşularından yaptığı benzin ve motorin ithalatı yeniden gündeme geldi. Ülke genelinde akaryakıt pompalarının boş kalması, tedarik güvenliğini tartışmaların merkezine taşıdı.

Başbakan Anthony Albanese, ülkeye giren ve sevkiyatı süren yakıt stoklarının güçlü olduğunu açıklayarak kamuoyunu rahatlatmaya çalışırken, Queensland Başbakanı David Crisafulli çözümün ülke sınırları içinde olabileceğini savunuyor.

Taroom Çukuru’nun iddialı potansiyeli

Yaklaşık 750 kilometrekarelik bir alana sahip Taroom Çukuru, Bowen Havzası içinde, Brisbane’in yaklaşık dört saat batısında yer alıyor. Bölgedeki rezervlerin, Avustralya’nın petrol ihtiyacının dörtte birine kadarını karşılayabileceği ve ülkeyi gelecekteki küresel petrol arzı sorunlarına karşı koruyabileceği belirtiliyor.

Shell şirketi sahada halihazırda sondaj yapıyor ve günde 200 varil “yüksek kaliteli” ham petrol üretiyor. Üretilen petrol, iOR’un Eromanga rafinerisinde işlenerek motorine dönüştürülüyor.

Taroom Çukuru’nda payı bulunan Elixir Energy, Shell’in elindeki sahalarda üç trilyon fit küp gaz ile 256 milyon varil hafif petrol ve kondensat bulunduğunu tahmin ediyor.

Beach Energy ve Omega Oil and Gas da kendilerine tahsis edilen alanlarda arama faaliyetleri yürütüyor. Omega Oil and Gas’ın haziran ayında 50 milyon dolarlık bir sondaj programına başlaması planlanıyor.

Queensland hükümetinden hız çağrısı

Çıkarılabilecek petrol miktarı kesin olarak bilinmezken, Queensland hükümeti potansiyeli dikkate alarak, “Avustralya’nın son 50 yıldaki ilk petrol sahasının geliştirilmesi” kapsamında yol ve ana altyapı çalışmalarının hızlandırılmasına destek vereceğini açıkladı.

Shell’in Taroom’daki sahasını ziyaret eden Başbakan Crisafulli, federal hükümete çevresel onay süreçlerini hızlandırma çağrısı yaptı. Crisafulli, bu kaynağı “sıvı altın” olarak nitelendirerek, ülkenin kendi yakıtını sondajla çıkarıp rafine etme kapasitesine yeniden kavuşması gerektiğini söyledi.

Sektörden destek, onay sürecine eleştiri

Avustralya Enerji Üreticileri İcra Kurulu Başkanı Samantha McCulloch, Taroom Çukuru’nun ülkenin enerji geleceğinde önemli bir rol oynayabileceğini belirtti. McCulloch, bu kaynağın yakıt güvenliğini güçlendirebileceğini ve ithalata bağımlılığı azaltabileceğini ifade etti.

Ancak 2025 yılında İşçi Partisi ile Yeşiller arasında yapılan ve fosil yakıt projelerini yenilenen Çevre Koruma ve Biyoçeşitlilik Yasası kapsamındaki hızlandırılmış süreçlerin dışında bırakan anlaşma, projeye yönelik tartışmaları artırdı.

Crisafulli, Taroom projesinin “ulusal çıkar” kapsamında değerlendirilerek bu düzenlemeden muaf tutulması gerektiğini savunuyor. Aksi halde, daha önce Westside Corporation ve Senex Energy’nin gaz projelerinde olduğu gibi, onay sürecinin yıllarca uzayabileceği belirtiliyor.

Federal hükümetten temkinli mesajlar

Albanese hükümeti ise yerli yakıt arzını artıracak her türlü öneriye açık olduğunu bildiriyor. Kaynaklar Bakanı Madeleine King, projelerin çevre mevzuatına uygun şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çevre Bakanı Murray Watt da Queensland hükümetinden henüz resmi bir teklif sunulmadığını, ancak Avustralya’nın egemen kapasitesini güçlendirecek fikirlere açık olduklarını söyledi. Watt, böyle bir petrol sahasına onay verilse bile ticari ölçekte üretimin 10 yıla kadar sürebileceğini dile getirdi.

Singapur diplomasisi

Başbakan Albanese’nin bu hafta Singapur Başbakanı Lawrence Wong ile bir araya gelmesi planlanıyor. Singapur, Avustralya’nın toplam rafine yakıt stoklarının yüzde 26’sını sağlıyor.

Singapur’dan yapılan ithalat, Avustralya’nın benzin ihtiyacının yüzde 55’ini, jet yakıtının yüzde 22’sini ve motorinin yüzde 15’ini karşılıyor. Görüşmelerin, iki ülke arasındaki mevcut enerji ticareti anlaşmalarını güçlendirmeye odaklanması bekleniyor.