Avustralya’da yol finansmanının yeniden düzenlenmesi amacıyla, sürücülerin gelir durumuna bağlı olarak yol kullanım ücreti ödemesini öngören bir öneri tartışmaya açıldı. McKell Enstitüsü tarafından ortaya atılan ve Elektrikli Araç Konseyi tarafından desteklenen öneri, mevcut yakıt vergisi sisteminin uzun mesafe kat eden ve banliyölerde yaşayan düşük gelirli Avustralyalıları dezavantajlı duruma düşürdüğünü savunuyor.

Raporda yer alan modellemeye göre düşük gelirli sürücüler kilometre başına yaklaşık 3,74 sent, yıllık 444 dolar düzeyinde bir ücretle karşılaşabilir. Yüksek gelirli sürücüler için ise bu tutarın kilometre başına 12,88 sente, yıllık yaklaşık 1531 dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor. Raporda ücretlerin vergi sistemi aracılığıyla gelire bağlanacağı ifade ediliyor.

Gelire göre telafi

McKell Enstitüsü’nün baş yöneticisi Edward Cavanough, mevcut sistemin sürücüler açısından eşitsiz sonuçlar yarattığını söyledi. Cavanough, “Örneğin, banliyölerden hastaneye vardiya için arabayla gelen bir hemşire, ofisine yakın oturan yüksek gelirli bir kişiye göre çok daha fazla yakıt vergisi ödeyecektir” dedi.

Raporda, düşük gelirli Avustralyalıların konut krizi nedeniyle giderek banliyölerin dış kesimlerine itildiği; bunun da daha az toplu taşıma seçeneği ve daha uzun günlük işe gidiş geliş süreleri anlamına geldiği ileri sürüldü. Cavanough, bu kişilerin daha uzak mesafelere araçla gitmek zorunda kaldığını ve daha eski, yakıt tüketimi daha yüksek araç kullanma olasılıklarının arttığını belirterek, “Yakıt vergisi zaten onların kontrolü dışında gelişen olaylar nedeniyle onları cezalandırıyor” ifadelerini kullandı.

Elektrikli araçlar için muafiyet

Enstitünün raporunda gelir dilimlerine göre farklı etkili ücretlendirmeler modellenirken Cavanough, önerinin her sürücü için farklı kilometre ücretleri yerine vergi indirimi veya tazminat yoluyla işleyeceğini açıkladı. Cavanough, “Kilometre başına ücret tüm sürücüler için aynı olacak, ancak işe gidip gelmek için en uzun mesafeleri kat etmek zorunda kalan düşük gelirli Avustralyalılar, diğer vergi indirimlerinde olduğu gibi vergi sistemi aracılığıyla tazminat alacaklar” dedi.

Daha geniş öneriye göre elektrikli araçlar, ulusal araç filosunun yüzde 30’una ulaşana kadar yol kullanım ücretinden muaf tutulacak. Bu aşamadan sonra yakıt vergisi azaltılırken, tüm araç türlerini kapsayan daha geniş bir sistemin kademeli olarak uygulamaya konulması öngörülüyor. Kat edilen kilometrelerin takibi için araç tescil yenilemeleri sırasında beyan, muayenelerde kilometre sayacı kontrolü veya gelecekte araç içi teknolojilerle mesafe izleme ve beyan seçenekleri öneriliyor.