Avustralya’da yasa dışı sigara ticaretinin genişlemesi, yasal tütün sektöründe ciddi kaygı yarattı. Philip Morris International temsilcisinin bu hafta Senato komisyonunda, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Avustralya’da yasal sigara ürünlerinin 2030’a kadar fiilen ortadan kalkabileceğini söylediği bildirildi.

Temsilcinin kapalı oturumda, organize suçun yasa dışı ticarete derin biçimde yerleştiğini, bu nedenle şirket yöneticilerinin güvenliklerinden endişe ettiğini ve kimliklerinin gizli tutulması gerektiğini savunduğu aktarıldı. Avustralya’da yeraltı sigara pazarının, ülke genelindeki toplam tütün satışlarının yüzde 60’ına kadar çıktığı tahmin ediliyor.

Operasyon Printwall verileri

Avustralya Sınır Gücü’nün ülke çapındaki Operation Printwall kapsamında Aralık ayından bu yana 998,5 ton yasa dışı tütün ürünü ve 4 milyon elektronik sigara ele geçirdiği açıklandı. Yetkililere göre yakalanan sigaralar uç uca dizildiğinde yaklaşık 72 bin kilometreye, yani Dünya’nın çevresini neredeyse iki kez dolaşacak uzunluğa ulaşıyor.

Sınırda 786 milyondan fazla kaçak sigaranın yakalandığı, 35 milyon sigaranın da Avustralya’ya ulaşmadan açıkta durdurulduğu bildirildi. Avustralya Sınır Gücü Komiser Yardımcısı Tony Smith, Printwall’un başlamasından bu yana yürütülen çalışmaların tedarik zincirinden ürün çektiğini, suç örgütleri için riski artırdığını ve yasa dışı ticaretin ülke genelindeki ekonomik yapısı üzerinde somut baskı oluşturduğunu söyledi.

Vergi tartışması ve tepkiler

Avustralya’da dünyanın en yüksekleri arasında gösterilen tütün vergileri nedeniyle bazı sigara paketlerinin fiyatının 70 Avustralya dolarını aştığı, bunun da ucuz kaçak ürünlerle pazara giren organize suç grupları için büyük mali teşvik yarattığı belirtiliyor. Son yıllarda yasa dışı ticaretin çete şiddeti, haraç düzenleri ve Melbourne ile Sydney’de tütün dükkânlarına yönelik kundaklamalarla ilişkilendirildiği aktarıldı.

Philip Morris temsilcisinin, Senato komisyonunda tütün vergisinin düşürülmesinin yasal sigaraları yeniden daha rekabetçi hâle getirerek suç örgütlerini zayıflatabileceğini savunduğu bildirildi. Bu öneri sağlık savunucuları ve İşçi Partili milletvekillerinin tepkisini çekti. Federal Gümrük Bakanı Julian Hill, büyük tütün şirketlerini tedarik zincirleri konusunda yeterli şeffaflık sağlamamakla eleştirdi ve Avustralya’nın sağlık politikasını organize suça “teslim etmeyeceğini” söyledi.

Eyaletler arasında farklı tablo

Avustralya’da eyaletlerin yasa dışı tütün ticaretine verdiği yanıtın farklılaştığı, uzmanların bazı bölgelerin geride kaldığı uyarısında bulunduğu belirtildi. Australian Council on Smoking and Health tarafından yayımlanan yeni sıralamada Queensland ve Güney Avustralya, kaçak sigarayla mücadelede en üst sırada yer aldı.

Sıralamada Yeni Güney Galler’in performansını ciddi biçimde artırması gerektiği belirtilirken, Avustralya Başkent Bölgesi ve Kuzey Bölgesi en zayıf performans gösteren yerler arasında sayıldı. Sydney Üniversitesi halk sağlığı profesörü Becky Freeman, yasa dışı ticaretin artık gölgelerde kalan gizli bir “kara pazar” olmadığını belirterek, bunun açıkça görünür bir pazar hâline geldiğini söyledi.