Avustralya’da geliştirilen yeni bir yapay zekâ aracı, mamografi görüntülerini analiz ederek meme kanseri riskini tespit etmeyi ve hastalığın gelişme olasılığını önceden tahmin etmeyi amaçlıyor.

BRAIx adı verilen sistem, Avustralyalı kadınların mamografi görüntülerini değerlendirerek hem mevcut kanser belirtilerini hem de önümüzdeki dört yıl içinde kanser gelişme ihtimalini analiz edebiliyor.

Radyologlara destek amacıyla geliştirildi

Mevcut uygulamada mamografi görüntüleri iki radyolog tarafından inceleniyor ve sonuçların farklı olması durumunda üçüncü bir uzmana gönderiliyor.

BRAIx sistemi ise aynı görüntüleri bir algoritma aracılığıyla analiz ederek kanser belirtilerini veya risk işaretlerini tespit etmeye çalışıyor.

Araştırmacılar, sistemin radyologların yerini almayı amaçlamadığını, aksine tarama süreçlerinin doğruluğunu ve verimliliğini artırmak için yardımcı bir araç olarak geliştirildiğini belirtiyor.

Milyonlarca görüntü ile eğitildi

St Vincent’s Breast Screen Klinik Direktörü Dr Helen Frazer, algoritmanın Avustralya’daki nüfus tarama programından elde edilen gerçek mamografi görüntüleriyle eğitildiğini söyledi.

Frazer, sistemin insan gözünün fark edemediği erken kanser riskine işaret edebilecek belirti ve kalıpları tespit edebildiğini ifade etti.

Algoritmanın milyonlarca mamografi görüntüsü kullanılarak eğitildiğini belirten Frazer, bunun bir radyoloğun kariyeri boyunca görebileceği görüntü sayısından çok daha fazla olduğunu söyledi.

Klinik araştırmalarda kullanılıyor

BRAIx tespit sistemi şu anda Breast Screen Victoria’da yürütülen randomize kontrollü bir klinik araştırmada kullanılıyor.

Teknolojinin kısa süre içinde Breast Screen South Australia programında da uygulanmaya başlanmasının planlandığı bildirildi.

Araştırmacılar ayrıca sistemin, bir hastanın önümüzdeki dört yıl içinde meme kanseri geliştirme riskini gösteren bir risk puanı üretme kapasitesine sahip olduğunu belirtiyor. Bu risk tahmin aracının ise hâlen araştırma ve geliştirme aşamasında olduğu ifade edildi.

Kanser riskini daha erken belirleyebilir

Frazer, mevcut uygulamada doktorların meme kanseri riskini belirlerken yaş, aile öyküsü ve meme dokusu yoğunluğu gibi faktörleri değerlendirdiğini söyledi.

Araştırmalara göre BRAIx aracının ise kanser riskini önceki yöntemlere kıyasla daha yüksek doğrulukla tahmin edebildiği belirtiliyor.

Frazer, yapılan çalışmada en yüksek risk grubunda yer alan kadınların yaklaşık yüzde 10’unun dört yıl içinde meme kanseri geliştirdiğinin görüldüğünü söyledi.

Bu kişilerin daha önce yapılan mamografi taramalarında ise herhangi bir kanser belirtisi tespit edilmediği ifade edildi.

Erken teşhiste yeni bir dönem

Araştırmacılar, yeni teknolojinin Avustralya’da meme kanseri ölümlerinde son 30 yılda görülen en önemli değişimlerden birine yol açma potansiyeline sahip olabileceğini belirtiyor.

Ulusal meme kanseri tarama programının başlatılmasından bu yana erken teşhisin önemli ilerlemeler sağladığı ifade edilirken, önümüzdeki 25 yıl içinde yaklaşık 90 bin Avustralyalı kadının meme kanseri nedeniyle hayatını kaybedebileceğinin tahmin edildiği bildiriliyor.

Uzmanlar, hastalığın erken aşamada tespit edilmesi durumunda tedavi başarı oranının çok yüksek olduğunu vurguluyor.