Melbourne Üniversitesi Kentsel Risk ve Dayanıklılık alanında doçent ve baş araştırmacı olan Milad Haghani, Avustralya’da büyük SUV ve pick-up sürücülerine uygulanan trafik cezalarının aracın boyutu ve ağırlığına göre artırılabileceğini söyledi. Haghani, büyük SUV ve pick-up satışlarındaki hızlı artışın, Avustralya yollarındaki ölüm ve yaralanmalarda öne çıkan etkenlerden biri olduğunu belirtti.

Avustralya’da yıllık trafik can kaybı 2020’den bu yana her yıl arttı. Ulusal düzeyde trafik ölümlerinin art arda beş yıl arttığı son dönem 1952 olarak kayda geçmişti. Avustralya Federal Otomotiv Sanayii Odası verilerine göre, SUV ve hafif ticari araçların yeni araç pazarındaki payı 2006’dan bu yana iki kattan fazla artarak satılan yeni araçların yüzde 80’inden fazlasına ulaştı.

Cezalar araç kütlesine göre ölçeklenebilir

Haghani, hız ihlali gibi trafik suçlarında cezaların aracın “etki potansiyeline” göre ölçeklenebileceğini, para cezaları veya ceza puanlarının araç kütlesiyle birlikte kademelendirilebileceğini ifade etti. Drive’a konuşan Haghani, hız yapmanın ya da kırmızı ışıkta geçmenin kabul edilemeyeceğini belirterek, bu davranışların hem sürücü hem de diğer yol kullanıcıları için risk yarattığı için cezalandırıldığını söyledi.

Büyük SUV ve pick-up’ların karıştığı kazaların, araçların boyutu ve kütlesi nedeniyle diğer yol kullanıcıları açısından daha ağır sonuçlar doğurabildiğini belirten Haghani, daha büyük araç kullanmanın sürücüde güven duygusunu artırabildiğine ve bilinçaltında daha fazla risk almaya teşvik edebildiğine işaret eden araştırmalar bulunduğunu aktardı. Haghani, bu ek dış riskin dikkate alınmasının yollarından birinin cezaların araç boyutu veya kütlesiyle birlikte artması olabileceğini söyledi.

Can kaybı artmaya devam ediyor

Avustralya Hükümeti Yol Güvenliği Veri Merkezi’ne göre Nisan 2026’da Avustralya yollarında 121 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, önceki beş yılın nisan ayı ortalamasının yüzde 20,3 üzerinde gerçekleşti. Nisan 2026’ya kadarki 12 aylık dönemde ise 1333 trafik ölümü kaydedildi; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 artış anlamına geliyor. Aynı dönemde 100 bin kişi başına düşen ölüm oranı da yüzde 1,9 yükseldi.

Nisan 2026’ya kadarki yılda SUV ve hafif ticari araçlar, Avustralya yeni araç pazarının yüzde 83,4’ünü oluşturdu. Bu oran 2016’nın aynı döneminde yüzde 55,9, 2006’da ise yüzde 35’ti. Avustralya yollarındaki kayıtlı araç sayısı da 2022 ile 2025 arasında yaklaşık yüzde 8 arttı.

Büyük araçlar için yeterlilik vurgusu

Haghani, SUV ve pick-up’ların artan popülaritesinin trafik can kaybını yüksek tutup tutmadığı sorusuna kesin yanıt vermenin zor olduğunu belirterek, trafik ölümlerinin çok sayıda etkileşimli faktörden kaynaklandığını söyledi. Buna karşın Haghani, Avustralya yollarındaki en acil başlıklar arasında artan araç boyutunu, uyuşturucu etkisi altında araç kullanımını ve kırsal ile bölgesel yol güvenliğini saydı.

Araştırmalara göre büyük bir SUV ile küçük bir otomobilin çarpışması halinde, küçük araçtaki kişilerin ölme ya da ağır yaralanma riski yaklaşık yüzde 30 daha yüksek. SUV’ların çarptığı yayaların ciddi yaralanma olasılığının küçük araçların çarptığı yayalara göre yaklaşık yüzde 25, ölüm olasılığının ise yüzde 40-45 daha fazla olduğu belirtiliyor. Haghani, büyük SUV veya pick-up kullanmak isteyenlerin bu araç sınıfı için yeterlilik göstermesinin makul olduğunu, bunun tamamen ayrı bir ehliyet sistemi anlamına gelmek zorunda olmadığını ifade etti.