Ev Satın Almak Hiç Bu Kadar Ulaşılamaz Olmamıştı

iyat-Gelir Oranı ve Depozito Süresi Rekor Seviyede

Avustralya’da konut piyasası, 2025 itibarıyla erişilebilirlik açısından en kötü dönemlerinden birine girdi. Cotality tarafından yayımlanan yeni rapora göre fiyat-gelir oranı, standart depozito için gereken yıllar ve kira için harcanan gelir payı tarihsel rekor seviyelere yükseldi. Konut sahibi olmak isteyenler kadar kiracılar da ciddi baskı altında.

Rapora göre, standart bir konutun maliyetini karşılamak için gereken 20% depozito, ülke genelinde ortalama 12 yılda biriktirilebiliyor. Sydney, Adelaide, Brisbane ve Perth gibi büyük şehirlerde de durum değişmiyor; bu şehirlerde de minimum birikim süresi 10 yılı aşıyor.

Mortgage Maliyeti ve Kira Yükü Arttı

Faiz oranlarında son dönemde görülen sınırlı indirimlere rağmen yeni bir kredi almanın maliyeti hâlâ yüksek. Orta gelirli bir hanenin gelirinin yaklaşık %45’inin yeni bir mortgage ödemesine gitmesi gerekiyor.

Kiracılar için tablo daha da zorlayıcı. 2025 itibarıyla kiracılar gelirlerinin %33,4’ünü kiraya harcıyor; bu oran son 20 yılın ortalamasının oldukça üzerinde. Rapor, kiralama piyasasındaki baskının ülke genelinde belirgin şekilde arttığını gösteriyor.

Bölgesel Alanlar da Artık Daha Uygun Değil

Pandemi sonrası dönemde artan ilgiye rağmen, büyük şehirlerden bölgesel alanlara yönelmek de beklenen rahatlamayı sağlamıyor. Şehir dışı bölgelerde ortalama konut fiyatları, yıllık ortalama gelirin 8,1 katına ulaşmış durumda. Şehirlerde ise bu oran 8,2. Farkın kapanması, bölgesel alanların artık ciddi bir alternatif olmaktan uzaklaştığını gösteriyor.

Sydney, ülkenin en pahalı ve en erişilemez konut piyasası olma konumunu koruyor. Adelaide, Brisbane ve Perth’te koşullar kötüleşmeye devam ederken, Canberra, Hobart ve Melbourne’da sınırlı iyileşmeler görülüyor. Darwin ise hâlâ en erişilebilir başkent olarak raporlandı. Kuzey Toprakları (Northern Territory), yeni bir mortgage için gelirinin %30’undan azını ayırması gereken tek büyük bölge.

Beş Yılda Büyük Bozulmaya Yol Açan Etkenler

Cotality araştırma direktörü Eliza Owen, pandemi dönemi ve sonrasında yaşanan ekonomik koşulların konut erişilebilirliğini ciddi şekilde bozduğunu söyledi. Owen, Avustralya genelinde konut değerlerinin Mart 2020’den bu yana %47,3 arttığını ve bunun medyan konut değerine yaklaşık 280.000 dolar eklediğini aktardı.

Owen’e göre, salgın dönemindeki parasal teşvikler ve rekor seviyedeki düşük faiz oranları, talebi ve borçlanma kapasitesini olağanüstü ölçüde artırdı. Buna karşın; inşaat sektöründeki iflaslar, artan malzeme maliyetleri ve planlama süreçlerindeki darboğazlar nedeniyle yeni konut arzı geride kaldı. Bu durum, konut değerleri ve kiraların aynı anda keskin şekilde yükselmesine yol açtı.

Owen, “Son beş yılda olağanüstü talep artışı ile arz kısıtlarının birleşmesi, hem konut değerlerinde hem de kiralarda olağanüstü bir yükseliş yarattı” dedi.