Avustralya Merkez Bankası’nın bugünkü faiz kararının, borçlanma kapasitesinin üst sınırına yaklaşan konut alıcıları üzerinde baskıyı artırabileceği belirtildi. Özellikle yedi büyük başkentin altısında medyan konut fiyatının 1 milyon doların üzerine çıkması, ilk ev alıcılarının satın alma sürecini hızlandırdı.

Sydney’de yaşayan 25 yaşındaki Max Crowe, ilk konutunun alım işlemlerini geçen hafta Newcastle’da tamamladı. Crowe, mart ve mayıs aylarında çift faiz artışı beklentisinin konut arayışını sekteye uğratmasından endişe ettiğini söyledi. Şubat başındaki 25 baz puanlık artışla politika faizi yüzde 3,85’e yükselmişti.

Borçlanma gücü kaygısı öne çıktı

Crowe, satın alım sürecinde zaten borçlanma kapasitesinin üst sınırına yakın olduğunu belirterek, ön onay süresinin dolması ve kredi limitinin düşmesi ihtimalinden çekindiğini ifade etti. Newcastle’da satın aldığı iki yatak odalı daireye yönelmesinin nedeninin, Sydney’de yalnızca stüdyo daire düzeyinde bir konutu karşılayabilecek durumda olması olduğu aktarıldı.

Yaklaşık 160 kilometre uzaklıktaki kıyı kentinde konut almasının bütçesi üzerindeki baskıyı bir ölçüde azalttığını belirten Crowe, buna rağmen faiz kararının hâlâ en büyük belirsizliklerden biri olduğunu söyledi. Crowe, yılın ilerleyen dönemlerini beklemenin kendisi açısından bir seçenek olmadığını ifade etti.

Ön onay süresi ve bankaların yeniden değerlendirme hakkı

Finance Brokers Association of Australia Geçici Üst Yöneticisi Peter White, Crowe’un kaygısının temelsiz olmadığını söyledi. White, faizlerde yeni bir artış yaşanması halinde, özellikle borç ödeme kapasitesi sınırda olan kişilerin kredi geri ödeme gücünün ciddi şekilde etkilenebileceğini belirtti.

White, kredi veren kuruluşların, borçlunun koşullarının olumsuz yönde değiştiğini düşünmeleri halinde dosyayı yeniden inceleme ve değerlendirme hakkına sahip olduğunu kaydetti. Bankaların bu durumda daha önce verilen desteği geri çekebileceğini söyledi.

Sınırdaki alıcılar daha fazla etkilenebilir

Konut kredisi ön onaylarının genellikle 90 gün geçerli olduğu, bunun da borçlanma gücüne ilişkin koşullu bir tahmin niteliği taşıdığı belirtildi. Faiz artışları ve kişisel mali durumdaki değişikliklerin kredi onayını etkileyebileceği ifade edildi.

Peter White, yaklaşan faiz kararlarının özellikle satın alma kapasitesinin üst sınırında bulunan alıcıları daha fazla zorlayacağını söyledi. Sydney’de medyan konut fiyatının 1,7 milyon doların üzerine çıktığını belirten White, bunun piyasaya giriş ve kredi geri ödeme kapasitesi üzerinde doğrudan etkili olacağını ifade etti.