Avustralya’da Albanese hükümeti, büyük dijital platformların haber kuruluşlarıyla ticari anlaşma yapmasını teşvik etmeyi amaçlayan Haber Pazarlık Teşviki taslak düzenlemesini görüşe açtı. Taslağa göre Meta, Google ve TikTok’un sahibi ByteDance gibi büyük platformlar, Avustralyalı haber yayıncılarıyla anlaşma yapmazsa mali yükümlülükle karşı karşıya kalabilecek.

Taslak düzenleme kapsamında platformların ödeyeceği ücretler, şirket gelirinin belirli bir oranı üzerinden hesaplanacak. Platformların Avustralya’daki haber yayıncılarıyla ticari anlaşma yapması halinde bu ücretler azaltılabilecek. Anlaşma yapılmaması durumunda ise ücretin tamamı ödenecek.

Düzenlemenin kapsamı

Taslağa göre toplanacak ücretler, gazetecileri desteklemek üzere haber medyası sektörüne aktarılacak. Hükümet, bu fonların nasıl dağıtılacağı konusunda görüş toplamaya başladı. Yardımcı Hazine Bakanı Daniel Mulino, “Giderek daha belirsiz hale gelen bir dünyada, Avustralyalıların haberleri Avustralya gözünden ve Avustralya perspektifiyle alabilmesi çok önemli” dedi.

Mulino, büyük dijital platformların tüm Avustralyalıların habere erişiminde önemli rol oynadığını belirterek, bu platformların haber medyasıyla iki tarafın da yararına olacak ticari anlaşmalar yapmasını istediklerini söyledi. Taslak, 2021’de Morrison hükümeti döneminde oluşturulan mevcut Haber Medyası Pazarlık Yasası’ndaki bir eksikliği gidermeyi hedefliyor. Söz konusu sistemde sosyal medya devleri, hizmetlerinden haberleri kaldırarak anlaşma yapmaktan kaçınabiliyordu.

Medya kuruluşlarından ortak açıklama

Nine Entertainment Co, Network Ten, ABC, SBS, Southern Cross Media Group, Australian Community Media, News Corp Australasia ve The Guardian Australia yöneticileri tarafından yapılan ortak açıklamada, taslak düzenleme “Avustralya haberlerinin geleceğini güvence altına alma yolunda kritik bir adım” olarak nitelendirildi. Açıklamada, Avustralya demokrasisinin canlılığının haber, görüş ve fikirlerin güçlü ve açık biçimde paylaşılmasına bağlı olduğu belirtildi.

Ortak açıklamada, dijital platformların kâr elde ettikleri haber içeriklerinin kullanımı için ödeme yapmaması halinde gazeteciliğin sürdürülemez hale geleceği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, güvenilir ve profesyonelce üretilen haber ve bilginin milyonlarca Avustralyalının kullandığı dijital platformlarda erişilebilir ve görünür kalmasının kamu yararına olduğu vurgulandı.

Taslağa göre Haber Pazarlık Teşviki, yıllık geliri 150 bin Avustralya dolarının üzerinde olan gazete, dergi, televizyon haber programı, radyo programı ve internet siteleri dahil Avustralya haber kuruluşlarını kapsayacak. Meta, 2024 başında Avustralya’daki haber anlaşmalarını yenilemeyeceğini açıklamıştı. Hükümet, NBI’yi Aralık 2024’te kurma taahhüdünde bulunmuştu. Başbakan Anthony Albanese, “Gazeteciler Avustralya medya sektörünün can damarıdır” dedi. Taslak için görüşler 18 Mayıs’a kadar çevrim içi olarak iletilebilecek.