Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, İran’da devam eden savaşın, kırılgan ateşkes sürse dahi küresel ekonomi üzerinde kalıcı izler bırakacağı uyarısında bulundu.

Washington’da yaptığı açılış konuşmasında değerlendirmelerde bulunan Georgieva, çatışmalar nedeniyle küresel ekonomide son dönemde yapay zekâ ve teknoloji yatırımlarının öncülüğünde yaşanan yükselişin tersine döndüğünü söyledi.

Georgieva, “Bu şok yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizi yukarı yönlü revize ediyor olurduk” ifadelerini kullandı.

“En iyi senaryoda bile büyüme düşecek”

IMF Başkanı, mevcut koşullarda en iyimser senaryonun dahi büyüme beklentilerinde aşağı yönlü bir revizyon içerdiğini belirterek, bunun nedenini büyük çaplı altyapı hasarı, tedarik zinciri aksamaları, güven kaybı ve kalıcı ekonomik yaralar olarak sıraladı.

Georgieva, “En iyi ihtimalde bile eski düzene temiz ve sorunsuz bir dönüş olmayacak” dedi. Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü dile getiren Georgieva, kalıcı bir barış sağlansa bile küresel büyümenin daha düşük hızda devam edeceğini vurguladı.

Büyüme tahminleri aşağı çekiliyor

IMF, geçen ekim ayında küresel büyümenin bu yıl yüzde 3,1 olacağını öngörmüştü. Ancak IMF’nin önümüzdeki hafta yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm raporu için hazırladığı tüm senaryolarda, yaşam standartları üzerinde kalıcı olumsuz etkiler öngörüldüğü belirtildi.

Georgieva, bu gelişmelerin IMF’den talep edilen mali destek miktarını artıracağını, fonun kredi taleplerinin 50 milyar ABD dolarına (70,6 milyar Avustralya doları) kadar yükselebileceğini söyledi.

Enerji arzı ve küresel şok

IMF Başkanı, ABD ve İsrail’in İran’daki askeri operasyonlarının petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzını ciddi biçimde etkilediğini belirtti. Günlük petrol akışının yaklaşık yüzde 13, LNG akışının ise yüzde 20 azaldığını ifade eden Georgieva, bunun küresel enerji fiyatlarını yukarı çektiğini söyledi.

Bu durumun Avustralya’da da akaryakıt fiyatlarını artırdığı ve tedarik sıkıntılarına yol açtığı kaydedildi. Avustralya’nın petrol ve gazının büyük bölümünü Orta Doğu kaynaklı ürünleri işleyen Asya rafinerilerinden temin ettiği hatırlatıldı.

Ateşkes kırılgan

ABD, İsrail ve İran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve enerji akışının sağlanması için iki haftalık bir ateşkes konusunda uzlaşmaya varılmış olsa da, anlaşmanın kırılgan olduğu belirtildi.

Taraflar arasında bazı maddeler üzerinde anlaşmazlıklar bulunduğu, çatışmaların yeniden başlaması ihtimalinin sürdüğü aktarıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’la kesin bir anlaşmaya varılmaması halinde çatışmaların daha büyük ölçekte yeniden başlayabileceği yönündeki açıklamalarına da dikkat çekildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da askeri operasyonun sona ermediğini ifade ettiği, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’nı açmamakla suçlandığı kaydedildi.

1970’ler ve 2008 benzetmesi

Küresel ekonomide yaşanan bu şokun, 1970’lerdeki enerji krizi ve 2007–2008 küresel finans kriziyle karşılaştırıldığı belirtildi. Georgieva, bu tür krizlerin ardından yeni bir ekonomik normalin oluştuğunu vurguladı.

“Arz zamanla toparlanır, talep uyum sağlar, yeni kapasite devreye girer ve enerji verimliliği artar” diyen Georgieva, ancak bu sürecin uzun ve zorlu olacağı uyarısında bulundu.