Avustralya’da yaklaşık yarım milyon kadını etkileyen polikistik over sendromu, hastalığın tıbbi niteliğini daha doğru yansıtmak amacıyla resmi olarak poliendokrin metabolik yumurtalık sendromu, kısa adıyla PMOS olarak yeniden adlandırıldı.

Yaklaşık sekiz kadından birini etkileyen rahatsızlık; doğurganlık, cilt, kilo ve metabolik sağlığı etkileyen hormonal dengesizliklerle ilişkilendiriliyor. İsim değişikliği, yumurtalık kistlerine odaklanan mevcut yaklaşımın yanıltıcı olduğu değerlendirmesiyle, 14 yıllık küresel çalışmanın ardından gündeme geldi.

Tanı yaklaşımı

Monash Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Direktörü Profesör Helena Teede, news.com.au’ya yaptığı açıklamada eski ismin “acıya, gecikmiş teşhise ve yetersiz bakıma” yol açtığını belirtti. Teede’nin de ortak yazarı olduğu yeni araştırmaya göre, PMOS’lu kadınlarda anormal yumurtalık kistlerinin görülme oranı, bu rahatsızlığı olmayan kadınlardan daha yüksek değil.

İsim değişikliği, 22 bin hastanın katıldığı küresel bir araştırma ve rahatsızlıkla yaşayan kadınlarla yürütülen iş birliği sonucunda yapıldı. Teede, rahatsızlığın ağrılı kistlerden ziyade tüm vücudu etkileyen bozulmuş hormon sinyallemesinden kaynaklandığını ifade etti.

PMOS tanısı, üç kriterden en az ikisinin karşılanması halinde konuluyor. Bu kriterler; kan testleri veya aşırı kıl büyümesi ve şiddetli akne gibi belirtilerle görülen yüksek androjen hormonu seviyeleri, düzensiz ya da hiç olmayan adet dönemleri ve ultrasonografide polikistik yumurtalıkların görülmesi veya kan testinde yüksek anti-müllerian hormon seviyeleri olarak sıralanıyor.

Tedavi ve doğurganlık

Rahatsızlığın kesin bir tedavisi bulunmuyor ancak sağlıklı yaşam değişiklikleri, hareketli kalma ve hormonların dengelenmesiyle yönetilebiliyor. Doktorlar hormonları dengelemek için doğum kontrol hapı, insülin seviyelerini yönetmek için metformin reçete edebiliyor; androjen engelleyici ilaçlar ise daha dikkatli kullanılıyor. Teede, tedavinin belirtiler kişiden kişiye değiştiği için “son derece kişiselleştirilmiş” olması gerektiğini söyledi.

Teede, PMOS’un doğurganlık üzerindeki etkisine ilişkin “büyük bir yanlış kanı” bulunduğunu belirterek, bu rahatsızlığı olan kadınların çocuk sahibi olamayacağı yönündeki bilginin doğru olmadığını ifade etti. Teede’ye göre rahatsızlığın yumurtlama üzerindeki etkisi büyük ölçüde tedavi edilebilir nitelikte.

Yeni PMOS adının, üç yıllık uluslararası eğitim kampanyasıyla desteklenerek 2028’e kadar küresel ölçekte tamamen uygulanması planlanıyor. PMOS’u bulunan ve yeniden adlandırma sürecinde rol alan Avustralyalı Lorna Berry, sonucun “hayat değiştirici” olacağını söyledi.