ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a Hürmüz Boğazı’nı “tamamen açması” için verdiği 48 saatlik süreyi ertelemesi, küresel piyasalarda sert dalgalanmalara neden oldu. Açıklamanın haftanın ilk işlem günü öncesinde gelmesi, hisse senetlerinde hızlı yükseliş, petrol fiyatlarında ise düşüş yarattı.

Borsalarda sert yükseliş

Trump’ın açıklamasının ardından ABD borsalarında güçlü bir toparlanma yaşandı. Dow Jones, S\&P 500 ve Nasdaq endeksleri gün içinde yüzde 2’nin üzerinde yükseldikten sonra günü en az yüzde 1 artışla tamamladı. Bitcoin de yüzde 4’ün üzerinde değer kazandı. Avustralya’da ise ASX 200 vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 2 yükseldi.

Dikkat çeken işlemler

Piyasalardaki hareketlilik sırasında, S\&P 500’ün yükseleceğine yönelik 1,5 milyar ABD doları tutarındaki büyük bir işlem dikkat çekti. Analistlere göre bu işlem, endeksi dakikalar içinde yukarı taşıdı ve kısa sürede yaklaşık 60 milyon dolar kazanç sağladı. Ayrıca petrol fiyatlarının düşeceğine yönelik toplamda yaklaşık 600 milyon dolarlık pozisyon alındığı bildirildi.

Petrol fiyatları geriledi

Brent petrolün varil fiyatı, Trump’ın açıklaması sonrası 112,96 dolardan 96,99 dolara kadar geriledi, ardından 100 doların hemen altında dengelendi. Piyasa yorumcuları, açıklamanın çatışmada geçici de olsa bir yumuşama beklentisi yarattığını belirtti.

Trump’tan İran mesajı

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda ABD ile İran arasında “olumlu ve yapıcı görüşmeler” yürütüldüğünü belirterek, İran’daki enerji altyapısına yönelik askeri adımların beş gün süreyle ertelendiğini açıkladı. Daha sonra gazetecilere konuşan Trump, iki taraf arasında “önemli uzlaşma noktaları” olduğunu söyledi.

İran’dan yalanlama

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise Trump’ın açıklamalarını “asılsız” olarak nitelendirdi ve ABD Başkanı’nı finansal ve petrol piyasalarını manipüle etmeye çalışmakla suçladı. Buna rağmen piyasalardaki iyimser hava gün boyunca sürdü.

Siyasi ve piyasa tepkileri

Trump’ın siyasi rakipleri, geri adımın piyasaları sakinleştirmeyi amaçladığını savundu. Bazı analistler ise Trump’ın daha önce de benzer sert açıklamalar yapıp geri adım attığını, bunun piyasalarda “belirsizlik” yarattığını dile getirdi. Bu duruma finans çevrelerinde “Trump her zaman geri adım atar” ifadesinin kısaltması olan “TACO” lakabının verildiği aktarıldı.

Belirsizlik sürüyor

Uzmanlar, Trump’ın beş günlük erteleme kararının kalıcı bir çözüm anlamına gelmediğini, görüşmelerin başarısız olması hâlinde tansiyonun yeniden yükselebileceğini vurguladı. Piyasalarda kısa vadeli iyimserliğe rağmen, savaşın ve jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekildi.