Yeni Vatan Turkish Newspaper

Sosyal Medyada Yanıltıcı Sağlık Bilgileri Yayılıyor

28 Şubat 2025 | Sağlık

Sydney Üniversitesi, Bond Üniversitesi ve bir diğer akademik kurumun yaptığı çalışmada, popüler hale gelen beş tıbbi test incelendi. Bunlar arasında tüm vücut MR taraması, çoklu kanser erken teşhis testi, antimüllerian hormon (AMH) testi, bağırsak mikrobiyomu testi ve testosteron testi bulunuyor.

Araştırmaya göre, bu testleri tanıtan hesapların %87,1’i testlerin faydalarından bahsederken yalnızca %14,7’si olası zararlarını dile getirdi. Ayrıca, bu hesapların yalnızca %6,4’ü bilimsel kanıtlarla desteklenmiş bilgiler sundu ve sadece %6’sı aşırı teşhis veya gereksiz tedavi riskine dikkat çekti.

Yanlış Bilgiler Tıbbi Müdahaleleri Artırıyor

Araştırmada, paylaşılan içeriklerin %50,7’sinin izleyicileri test yaptırmaya teşvik ettiği ve %68’inin finansal çıkarlar içerdiği ortaya çıktı.

Sydney Üniversitesi’nden Dr. Brooke Nickel, bu testlerin erken tarama yöntemi olarak pazarlanmasına rağmen çoğu insan için gereksiz olduğunu ve bilimsel dayanaklarının zayıf olabileceğini belirtti.

“Bu testler sağlıklı bireylerin gereksiz teşhisler almasına neden olabilir. Bu da gereksiz tıbbi müdahalelere yol açarak fiziksel ve ruhsal sağlığı olumsuz etkileyebilir” dedi.

Özellikle kadınlara yönelik pazarlanan ‘yumurta sayacı’ olarak bilinen antimüllerian hormon (AMH) testi hakkında uyarıda bulunan araştırmacılar, bu testin güvenilir olmadığını belirtti. Uzmanlara göre, düşük bir sonuç, spesifik bir sağlık sorunu olmadan gereksiz ve pahalı doğurganlık müdahalelerine yönlendirebilir.

“Bilginin Güç Olduğu Söyleniyor, Ancak Gerçekler Çarpıtılıyor”

Dr. Nickel, influencer’ların testleri tanıtırken sıklıkla “bilgi güçtür” temasını kullandığını ancak bilgilerin eksik ve çarpıtılmış olduğunu vurguladı.

“Sağlık söz konusu olduğunda, bilgiyi tam ve doğru almak çok önemlidir. Yarım gerçekler çoğu zaman yalanlarla eşdeğerdir” dedi.

Bond Üniversitesi’nden Dr. Ray Moynihan ise araştırma bulgularının, sosyal medyanın “tıbbi yanlış bilginin açık bir kaynağı” olduğunu gösterdiğini söyledi.

“Bu, aşırı teşhisi artıran ve sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliğini tehdit eden bir halk sağlığı krizidir.”

Sağlık Uzmanlarından Uyarı

Avustralya Kraliyet Pratisyen Hekimler Koleji (RACGP) Başkanı Dr. Michael Wright, Avustralyalılara sağlık tavsiyeleri için sosyal medyaya güvenmemeleri çağrısında bulundu.

“Özellikle bazı influencer’ların yaydığı bilgiler faydasız ya da hatta tehlikeli olabilir. Bu nedenle sosyal medyada gördüğünüz her şeye eleştirel bir gözle bakın” dedi.

Dr. Wright, sağlık konusunda en güvenilir kaynağın bir pratisyen hekim olduğuna vurgu yaparak, “Sizi tanıyan ve tıbbi geçmişinize hâkim olan bir doktordan randevu alarak sağlık sorunlarınızı profesyonel bir şekilde tartışabilirsiniz” diye ekledi.

TikTok, sağlıkla ilgili zararlı yanlış bilgilere platformlarında yer vermediklerini ve bu tür içerikleri tespit etmeleri durumunda kaldırdıklarını açıkladı. Meta ise konuyla ilgili herhangi bir yorum yapmadı.