Tüketiciler Zor Durumda
Coles ve Woolworths’tan Rekor Karlar
Coles ve Woolworths, geçtiğimiz mali yılda sırasıyla yüzde 5 ve yüzde 20’lik bir artışla 1 milyar doların üzerinde kar elde etti. Bu karların önemli bir kısmı, şirketlerin market kollarından geldi. Ancak, bu büyük karların Avustralyalıların cüzdanlarından gelip gelmediği sorusu gündemde.
Ekonomist Jim Stanford, bu milyar dolarlık karların tüketicilerin aleyhine olduğunu ve iki süpermarketin Avustralya’da “rahat bir oligopol” oluşturduğunu belirtti. Stanford, süpermarketlerin kendi maliyetlerini karşılamak için gerektiğinden fazla fiyat belirleyebildiğini söyledi.
Fiyatlar Yükseliyor, Tüketiciler Sıkışıyor
Coles ve Woolworths, ürünlerin yüksek fiyatlarının, arz ve talep arasındaki marjı kapatmak için olduğunu iddia etti. Her iki süpermarket de market ürünlerinde yüzde 6 ila 7 arasında enflasyonist artış kaydetti.
Ancak, Stanford, süpermarketlerin tüketicilere daha yüksek maliyetler yüklediğini ve kendi karlarını artırdığını söyledi. UNSW’den Tüketici Davranışı Araştırmacısı Profesör Nitika Garg da Stanford’a katıldı ve süpermarketlerin Avustralya pazarında büyük bir güce sahip olduğunu, bu yüzden fiyatları yüksek tutup karlarından yararlanabildiğini belirtti.
Sadece Süpermarketler Değil, Sistemsel Bir Sorun
Havayolu şirketleri, enerji tedarikçileri ve bankalar da Avustralyalıların maliyetine kendi karlarını artırıyor. Qantas, vergi öncesi 2,47 milyar dolar kar elde etti. Stanford, bu şirketlerin büyük pazar payına, büyük fiyat gücüne sahip olduğunu ve sadece tüketicilerin değil, kendi çalışanlarının ve bazen kendi tedarikçilerinin de bundan zarar gördüğünü söyledi.
Ne Yapmalı?
Garg, hükümetin ve ilgili düzenleyici organların süpermarket marjlarına bakıp fiyat tavanı belirlemesi gerektiğini söyledi. Stanford, ekstra para kazanan şirketlerden vergi toplanıp, bu paraların ilk başta yüksek fiyatları ödeyen tüketicilere geri dağıtılması gerektiğini ekledi.