Avustralya öncülüğünde yürütülen bir araştırma, uyanınca rüyaları hatırlayamamanın Alzheimer hastalığının erken göstergelerinden biri olabileceğini ortaya koydu. University of New South Wales’in 1000 yetişkin üzerinde gerçekleştirdiği araştırmada, rüyalarını hatırlamayan kişiler ile ölümcül nörolojik hastalık olan Alzheimer’a bağlı erken biyolojik değişimler arasında olası bağlantılar tespit edildi.

Bilişsel gerileme iki kat hızlandı

Araştırmanın başyazarı ve UNSW Centre for Healthy Brain Ageing araştırmacısı Darren Lipnicki, rüyalarını hatırlamayan yaşlı bireylerin hafızaları normal görünse bile Alzheimer’ın erken belirtilerini gösteriyor olabileceğini söyledi. Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, rüyalarını hatırlayamayan katılımcılarda bilişsel gerileme, rüyalarını hatırlayanlara kıyasla iki kat daha hızlı görüldü.

Beyindeki değişimlere işaret ediyor olabilir

Araştırmacılar, rüyaları hatırlayamamanın yalnızca sıradan bir unutkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Lipnicki, bunun beynin daha az ya da daha az canlı rüya üretmeye başlamasıyla bağlantılı olabileceğini, bunun da erken nörodejeneratif değişimlerden kaynaklanabileceğini ifade etti. Lipnicki, ilerleyen yaşlarda rüyaların artık hatırlanmamasının dikkatle izlenmesi gerektiğini kaydetti.

Avustralya’da ikinci en büyük ölüm nedeni

Haberde, Alzheimer hastalığının Avustralya’da ikinci en büyük ölüm nedeni haline geldiği belirtildi. Demans nedeniyle yaşanan ölümlerin 2009’daki 8 bin 500’den 2023’te 17 bin 400’e çıktığı aktarıldı. Australian Institute of Health and Welfare verilerine göre, Avustralya’da halen 425 bin ila 480 binden fazla kişinin demansla yaşadığı, bu vakaların yüzde 70’inden fazlasını Alzheimer hastalığının oluşturduğu bildirildi. Tıbbi bir atılım yaşanmaması halinde bu sayının 2058-2065 döneminde 1 milyonu aşmasının beklendiği ifade edildi.

Kötü rüyalar da riskle ilişkilendirildi

Araştırmanın kıdemli yazarı ve CHeBA Eş Direktörü Prof. Perminder Sachdev, rüya hatırlama sürecindeki değişimlerin Alzheimer’ın saptanabilen en erken işaretlerinden biri olabileceğini ve gelecekteki araştırmalar ile önleme çalışmaları açısından umut verici bir alan sunduğunu söyledi. Haberde ayrıca, UNSW’nin daha önceki çalışmalarında da rüya alışkanlıkları ile demans riski arasında bağlantı kurulduğu, 60-69 yaş aralığında kötü rüyalar gördüğünü bildiren yetişkinlerde demans gelişme olasılığının dört kat daha yüksek bulunduğu aktarıldı. Mart 2026’da yürütülen uluslararası bir başka araştırmada da sık sık rahatsız edici rüyalar gören yaşlı bireylerde demans riskinin daha yüksek olabileceği belirtildi.