Enerji faturası krizi aileleri vuruyor

Avustralya’da enerji faturalarını ödemekte zorlanan hane sayısı hızla artıyor. Devlet desteklerinin sona ermesiyle birlikte, birçok aile artan elektrik ve gaz maliyetleri karşısında ciddi bir borç yükü altına girdi.

İşçi Partisi hükümeti, yenilenebilir enerjiye geçişin uzun vadede maliyetleri düşüreceğini savunurken, mevcut veriler kısa vadede hanelerin ciddi bir mali baskı yaşadığını ortaya koyuyor. Temmuz ayında varsayılan piyasa fiyatlarında indirim yapılması planlansa da, ailelerin önemli bir kısmı bu adımı bekleyemeyecek durumda.

Destekler çekildi, borçlar arttı

Avustralya Enerji Düzenleyici Kurumu’nun verilerine göre, 2025’in ikinci yarısında federal Enerji Faturası Destek Fonu kapsamında sağlanan 150 dolara varan indirimler, borç seviyelerinin geçici olarak baskılanmasını sağlamıştı. Aynı dönemde gaz fiyatlarındaki geçici düşüş de hanelere nefes aldırmıştı.

Ancak bu desteklerin sona ermesiyle birlikte, haneler sübvansiyonsuz enerji faturalarıyla karşı karşıya kaldı. Avustralya İstatistik Bürosu ve Westpac analizleri, elektrik fiyatlarının 2026 ortasına kadar yüzde 20’nin üzerinde artabileceğini öngörüyor. Bu durum, geçen yıla kıyasla bazı hanelerde faturaların yüzde 24 artmasına yol açabilir.

Borç yükü büyüyor

Enerji düzenleyicisinin son raporu, ülkedeki borç seviyelerinde dikkat çekici bir sıçrama olduğunu gösteriyor. Mali zorluk programlarına kayıtlı ailelerde elektrik borcu son bir yılda yaklaşık yüzde 23 arttı. Ortalama borç miktarı ise 2 bin 400 dolara yaklaştı.

Erken aşama ödeme gecikmelerindeki artış, finansal baskının yalnızca en kırılgan kesimlerle sınırlı kalmadığını ve toplumun geneline yayıldığını ortaya koyuyor. Kurum, enerji borçlarının geri ödenebilirliği konusunda ciddi endişeler taşıdığını resmen açıkladı.

Faiz ve küresel baskılar

Krizi ağırlaştıran bir diğer unsur ise artan faiz oranları oldu. Merkez Bankası’nın faizleri 4,1’e yükseltmesi ve bankaların yeni artışlar öngörmesi, hane bütçelerini daha da sıkıştırdı. Buna ek olarak, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji fiyatlarını yukarı çekmesi, Avustralya’yı da doğrudan etkiliyor.

Avustralya Sosyal Hizmetler Konseyi, yakıt sıkıntılarının taşımacılık maliyetleri üzerinden gıda ve temel ihtiyaç fiyatlarına da yansıdığını belirterek zincirleme bir enflasyon baskısına dikkat çekti.

Kesintiler sürüyor

Temmuz ayında hayata geçecek yeni düzenleme ile 500 doların altındaki borçlar için elektrik kesintileri yasaklanacak. Ancak mevcut tablo, bu adımın çok sayıda aile için yeterli olmayabileceğini gösteriyor.

Son çeyrekte 6 bin 200’den fazla müşterinin elektriği kesildi. Elektrik kesintisi öncesindeki ortalama borç miktarının 2 bin 600 doları aştığı bildirildi.

Uzmanlara göre, destek mekanizmaları yeniden gözden geçirilmediği sürece, enerji faturası krizi önümüzdeki aylarda daha fazla haneyi etkileyecek.