Beton küreler okyanusta elektrik depolayacak

Almanya merkezli Fraunhofer Enerji Ekonomisi ve Enerji Sistem Teknolojileri Enstitüsü’nün geliştirdiği StEnSea projesi, okyanus derinliklerindeki su basıncını kullanarak elektrik depolamayı amaçlıyor. Proje, karada kullanılan pompaj hidroelektrik sistemlerin deniz altına uyarlanmış bir versiyonu olarak tanımlanıyor.

Sistemin çalışma prensibi

StEnSea sisteminde küçük bir ev büyüklüğündeki içi boş beton küreler deniz tabanına, yaklaşık 600–800 metre derinliğe yerleştiriliyor. Küre boşken sistem “şarjlı” kabul ediliyor. Elektriğe ihtiyaç duyulduğunda vana açılıyor, yüksek basınç altındaki deniz suyu kürenin içine dolarak türbini döndürüyor ve elektrik üretiliyor. Şebekede fazla enerji oluştuğunda ise su, elektrikle çalışan pompalarla yeniden dışarı çıkarılıyor ve küre yeniden enerji depolamaya hazır hale geliyor.

Teknik özellikler ve ömür

Fraunhofer araştırmacılarına göre her bir beton küre yaklaşık 9 metre çapında ve yaklaşık 400 ton ağırlığında. Kürelerin deniz tabanına sabitlenerek onlarca yıl boyunca kullanılabileceği, ömürlerinin 50 ila 60 yıl arasında olabileceği belirtiliyor. Sistemin verimliliğinin yüzde 75 ila 80 seviyesinde olduğu ifade ediliyor.

Küresel enerji potansiyeli

Fraunhofer Enstitüsü, dünya genelinde uygun kıyı bölgelerinde bu sistemin teorik olarak yaklaşık 817 bin gigavat-saatlik enerji depolama potansiyeli sunabileceğini hesapladı. Bu kapasitenin, birçok ülkenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte olduğu kaydediliyor.

Testler ve yeni prototip

StEnSea sisteminin ilk küçük ölçekli denemesi Almanya’daki Konstanz Gölü’nde, yaklaşık 3 metre çapındaki bir küreyle gerçekleştirildi. Deneme testlerinin başarılı sonuçlar vermesinin ardından, yaklaşık 9 metre çapında ve 400 ton ağırlığındaki tam ölçekli bir prototipin, gerçek okyanus koşullarında test edilmesi planlandı. Fraunhofer, ilk büyük testin ABD’nin California eyaleti açıklarında yapılmasını öngörüyor.

Yenilenebilir enerji ile entegrasyon

Uzmanlara göre StEnSea sistemi özellikle açık deniz rüzgâr santralleriyle birlikte kullanıldığında, rüzgâr ve güneş gibi yenilenebilir kaynakların üretimindeki dalgalanmaların dengelenmesine katkı sağlayabilir. Araştırmacılar, sistemin lityum ve nadir toprak elementlerine ihtiyaç duymaması nedeniyle çevresel ve stratejik açıdan da avantaj sunduğunu vurguluyor.