Hanelere üçlü fatura darbesi geliyor

Avustralya’da nisan ayı itibarıyla milyonlarca hane, art arda gelen üç ayrı mali yükle karşılaşacak. Özel sağlık sigortası primlerindeki artış, elektrik faturalarındaki desteklerin sona ermesi ve Merkez Bankası’nın son faiz artırımı, hane bütçelerinde belirgin bir sıkışmaya yol açacak.

Sağlık sigortası primleri yükseliyor

Özel sağlık sigortası primleri 1 Nisan’dan itibaren ortalama yüzde 4,41 oranında artacak. Bu oran, geçen yılki yüzde 3,73’lük artışın üzerine çıkarak son yaklaşık on yılın en yüksek zamlarından biri olarak kayda geçti. Sağlık ve Yaşlanma Bakanı Mark Butler, artışın artan sağlık hizmeti maliyetleri, ücret giderleri ve özel hastanelerin sürdürülebilirliğiyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Yapılan hesaplamalara göre bu artış, sigorta kapsamına bağlı olarak hanelere yıllık 80 ila 160 dolar arasında ek maliyet getirecek. Bazı sigorta şirketleri primleri ortalama yüzde 5,47’ye kadar yükseltmeyi planlarken, bazıları artışı yüzde 1,98 ile sınırlı tutacak.

Faiz artışı konut kredilerini vuracak

Avustralya Merkez Bankası’nın bu ay politika faizini yüzde 4,1’e yükseltmesi, nisan ayında konut kredisi ödemelerine yansıyacak. Mart ayındaki son artışın, ortalama bir mortgage sahibinin aylık ödemesine yaklaşık 151 dolar eklemesi bekleniyor. Şubat ve mart aylarındaki artışlar birlikte değerlendirildiğinde, bazı hanelerde aylık ek yükün 301 dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Merkez Bankası’nın bir sonraki para politikası toplantısı mayıs başında yapılacak. Yetkililer, enflasyondaki seyre bağlı olarak yeni bir faiz artışının ihtimal dışı olmadığını ifade ediyor.

Elektrik faturalarında destek sona erdi

Enerji Bill Relief Fund (EBRF) kapsamında sağlanan elektrik destekleri 31 Aralık’ta sona erdi. Bu nedenle birçok hane, nisan ayında ilk kez indirim uygulanmayan üç aylık elektrik faturasıyla karşılaşacak. Program, 2023’te başlatılmış, 2024’te genişletilmiş ve 2025’te yaklaşık 1,8 milyar dolarlık bütçeyle uzatılmıştı.

Temmuz–Aralık 2025 döneminde uygun haneler ve küçük işletmeler, iki ayrı 75 dolarlık indirimle toplamda 150 dolara kadar destek almıştı. Desteklerin otomatik uygulanması, yaşam maliyeti krizinde milyonlarca haneye geçici rahatlama sağlamıştı.

Yeni destek belirsiz

Desteklerin sona ermesiyle birlikte haneler üzerindeki baskı artarken, süregelen yakıt krizi enerji maliyetlerini daha da yukarı çekebilir. 2026–2027 federal bütçesinde yeni bir enerji desteği programı açıklanıp açıklanmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.

Yetkililer, sosyal medyada yapay zekâ kaynaklı olarak dolaşıma giren bazı iddiaların aksine, 1 Nisan itibarıyla emeklilik veya süperannuation ödemelerinde bir değişiklik olmayacağını da vurguladı.