Yakıt Karneye Bağlanabilir mi? Uzmandan Uyarı

Avustralya’da devam eden yakıt krizi sürerken, enerji uzmanları yakıt karne uygulamasının tamamen dışlanmadığı uyarısında bulundu. Hükümetin böyle bir adımı yalnızca tüm diğer önlemler başarısız olursa değerlendireceği belirtiliyor.

Grattan Institute Enerji ve İklim Değişikliği Programı Direktörü Alison Reeve, yakıt karnelemesinin federal hükümet için “son çare” olacağını söyledi. Reeve’e göre ilk hedef, Avustralya’ya yakıt sağlayan Asya’daki rafinerilerin üretimi sürdürmesini sağlamak.

Reeve, bu tedarik zincirinin büyük ölçüde Orta Doğu petrolüne bağlı olduğunu hatırlatarak, bu kaynakların yetersiz kalması halinde yakıtın ABD gibi daha uzak pazarlardan ithal edilmesinin ikinci aşama olacağını ifade etti. Üçüncü aşamanın ise talebi düşürmeye yönelik gayriresmî önlemler olacağını söyledi.

Avustralya, ulusal yakıt planının şu anda ikinci aşamasında, yani “ülkeyi hareket halinde tutma” evresinde bulunuyor. Yakıt karnelemesi, yalnızca dördüncü aşamada, kritik hizmetleri korumak için devlet müdahalesi gerekirse devreye alınabilecek bir seçenek olarak görülüyor.

Federal hükümet, COVID-19 dönemine benzer zorlayıcı uygulamalardan kaçınmak istediğini açıkça dile getirdi. Ancak Başbakan Anthony Albanese, nadir bir ulusa sesleniş konuşmasında, mümkün olan durumlarda toplu taşımanın tercih edilmesini isteyerek yakıt tasarrufuna dikkat çekti.

Albanese, özellikle çiftçiler, madenciler, esnaflar ve vardiyalı çalışanlar gibi yakıta her gün ihtiyaç duyan kesimlerin korunması gerektiğini vurguladı.

Reeve, bu açıklamaların olası bir karne düzenlemesi için toplumsal bir öncelik sıralamasının şimdiden işaret edildiğini söyledi. Ona göre hükümet, yasal bir düzenleme yapmadan önce kamuoyunda beklentileri şekillendiriyor.

Mevcut verilere göre Avustralya’nın elinde 39 günlük benzin, 30 günlük dizel ve 30 günlük jet yakıtı bulunuyor. Hükümet, mayıs ayına kadar yeni yakıt sevkiyatlarını güvence altına aldığını açıkladı.

Reeve, bu rakamların ilk bakışta endişe verici görünse de, tüketimin düşmesi halinde rezervlerin çok daha uzun süre yetebileceğini belirtti. Yakıt kullanımının yüzde 20 azalması durumunda dizel stoklarının teorik olarak aylarca dayanabileceğini söyledi.

Öte yandan İran’daki savaşın yakın zamanda sona ereceğine dair güçlü bir işaret bulunmuyor. ABD Başkanı Donald Trump, önümüzdeki haftalarda operasyonların daha da yoğunlaşacağını açıkladı. Küresel çatışma, yakıt fiyatlarını litre başına 3 doların üzerine çıkarırken, ülke genelinde panik alımlarına ve yüzlerce istasyonda stok sıkıntısına yol açtı.

Reeve, bu krizin yakıt piyasasını kalıcı olarak değiştirebileceğini belirterek, insanların zamanla daha küçük araçlara yönelmesi, elektrikli araç kullanımının artması ve tarım ile sanayide yakıt alışkanlıklarının değişmesinin kaçınılmaz olabileceğini söyledi.

Uzmanlara göre fiyatlar ve tedarik zincirleri eski haline dönmese bile, zamanla yeni bir denge noktası oluşacak.