Yakıt krizine yeni müdahale

Avustralya’da hükümet, yakıt arzını artırmak ve yaşanan sıkıntıları hafifletmek amacıyla uluslararası piyasadan ek yakıt kargolarının ülkeye ulaştırılmasını devlet güvencesiyle destekleyeceğini duyurdu.

Başbakan Anthony Albanese, Sydney’de düzenlediği basın toplantısında, gelecekteki yakıt tedarik zinciri aksamalarını en aza indirmek için bu adımın atılacağını söyledi. Albanese, anlaşmanın “gemi dolusu” yakıtın Avustralya’ya getirilmesini sağlayacağını ve normal ticari koşullarda maliyetin “yasaklayıcı” olabileceğini ifade etti.

Albanese, “Yakıt güvenliği sorunlarıyla başa çıkmak için gece gündüz çalışıyoruz” dedi. Yeni yetkilerin, Avustralyalılar için yakıtın ülkeye getirilmesini sağlayacak düzenlemeleri içerdiğini belirten Albanese, bunun gübre ve diğer temel ihtiyaçların satın alınmasına da imkan tanıyacağını kaydetti.

Akaryakıt stokları ve bölgesel sıkıntılar

Enerji Bakanı Chris Bowen, son verilere göre Avustralya’nın stoklarda 39 günlük yakıt ve 30 günlük dizel bulundurduğunu, buna karşın bazı bölgelerde sıkıntı yaşandığını söyledi.

Haberde, ülke genelinde yüzlerce akaryakıt istasyonunun en az bir yakıt türünde tükendiği, durumun özellikle New South Wales (NSW) ve Queensland’da belirgin olduğu aktarıldı.

Yasa değişikliği ve Export Finance Australia

Yeni yakıt güvenliği yetkilerinin, hükümetin tedarikçilerle birlikte çalışarak yakıt akışını sürdürmesini amaçladığı, ancak vergi mükelleflerine milyonlarca dolara mal olmasının beklendiği belirtildi.

Düzenleme kapsamında, yakıtı yine şirketlerin satın alacağı; ancak Avustralya’nın, ulusal güvenlik açısından ihtiyaç duyulduğunda maliyeti yüksek olabilecek sevkiyatları üstlenerek garanti edeceği ifade edildi.

Bu yetkileri destekleyecek mevzuatın, Export Finance and Insurance Corporation Act’te değişiklikler içereceği ve Commonwealth’in ek yakıt kargoları ile diğer stratejik rezervleri gerektiğinde garanti altına alma kapasitesini resmileştireceği kaydedildi.

Export Finance Australia’nın uluslararası piyasalardan yakıt tedarikini güvenceye almak için sigorta veya tazminat sözleşmeleri yapabileceği, garanti verebileceği ya da kredi sağlayabileceği bildirildi. Özel yetkilerin, yalnızca Avustralya’nın yakıt güvenliği açısından değerli olan ve özel sektörün devlet desteği olmadan ticari koşullarda temin etmesinin maliyetli olacağı ek arz için kullanılacağı belirtildi.

İstif uyarısı ve bidon sıkıntısı

Albanese, yakıt güvenliğinin Avustralyalılar için “kişisel sorumluluk” meselesi olduğunu söyleyerek, benzin istiflenmesine karşı uyardı. Bazı kişilerin istasyonlarda bir seferde dörde kadar bidon doldurduğuna dair görüntülerden endişe duyduğunu belirten Albanese, “İnsanlar ihtiyaçları kadarını almalı, fazlasını değil” dedi.

Albanese ayrıca, Bunnings’in bidonlarının tükendiğini söyledi ve bunun “mantıklı olmadığını” ifade etti.

Akaryakıt vergisi tartışması

Haberde, hükümetin Mayıs bütçesi öncesinde seçenekleri değerlendirdiği ve kaynakların “her şeyin masada olduğunu” söylediği aktarıldı. Buna karşın, akaryakıt vergisinde (fuel excise) indirimin en az 2 milyar dolarlık gelir kaybına yol açabileceği ve talebi artırabileceği endişeleri dile getirildi.

Liberal Parti lideri Angus Taylor, hükümete çağrı yaparak akaryakıt vergisinin üç ay süreyle geçici olarak yarıya indirilmesini istedi. Taylor ve Nationals lideri Matt Canavan, bu değişikliğin pompa fiyatında litre başına 26 sent tasarruf sağlayacağını söyledi. Canavan ise bunun ailelere haftada 50 dolara kadar tasarruf getirebileceğini öne sürdü.

Albanese, basın toplantısında Taylor’ın çağrısına ilişkin soruya, hükümetinin yaşam maliyeti önlemlerinde güçlü olduğunu ve bütçe değerlendirmeleri çerçevesinde “sorumlu” hareket edeceklerini söyledi.

İnşaat maliyetleri için ACCC’ye çağrı

Master Builders association’ın, yakıt krizinin sürmesi nedeniyle inşaat tedarik zincirinde fahiş fiyat uygulamalarının izlenmesi için ACCC’ye başvurduğu bildirildi. Master Builders NSW İcra Direktörü Mathew Pollock, “İran Savaşı kısa sürede bitmezse inşaat maliyetleri daha da artabilir” dedi.

Haberde, Master Builders Industry Forecast’e göre NSW’nin 2029’a kadar 377 bin yeni konut hedefini yakalayamama ihtimalinin yüksek olduğu da yer aldı.