Alzheimer kan testi Sydney’de başladı

Avustralya’nın Alzheimer hastalığına yönelik ilk hızlı kan testi Sydney’deki Neuroscience Research Australia bünyesinde kullanıma sunuldu.

Yeni test, NeuRA ile Roche Diagnostics Australia iş birliğinde kurulan Asya-Pasifik Alzheimer Hastalığı Tanı Mükemmeliyet Merkezi’nde uygulanacak. Merkezin açılışı Federal Sağlık ve Yaşlı Bakımı Bakanı Mark Butler tarafından gerçekleştirildi.

SONUÇ YAKLAŞIK 18 DAKİKADA ALINIYOR

Merkezde kullanılacak otomatik laboratuvar teknolojisi, Alzheimer hastalığıyla bağlantılı biyolojik işaretlerin kan örneğinden incelenmesini sağlıyor.

Haberde test süresinin yaklaşık 18 dakika olduğu belirtildi. Mevcut tanı sürecinde kullanılan bazı testlerin sonuçlarının alınması ise haftalar sürebiliyor.

Testlerde pTau181 ve pTau217 olarak bilinen fosforile tau proteinleri ile Alzheimer hastalığı açısından önemli bir genetik risk göstergesi olan ApoE4 incelenecek.

pTau testleri, bilişsel belirtiler yaşayan kişilerde Alzheimer hastalığıyla bağlantılı protein değişikliklerinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesine yardımcı oluyor. ApoE4 testi ise kişinin hastalığa yakalanma riskini artıran genetik varyantı taşıyıp taşımadığını gösteriyor.

KESİN TANIYI TEK BAŞINA KOYMUYOR

Yeni kan testi, tek başına bir kişinin kesin olarak Alzheimer hastası olduğunu veya gelecekte mutlaka hastalığa yakalanacağını göstermiyor.

Sağlık Bakanı Mark Butler, Alzheimer için tek başına kesin sonuç veren bir test bulunmadığını, kan testinin diğer klinik değerlendirmelerle birlikte tanı sürecine katkı sağlayacağını söyledi.

NeuRA’dan Doçent Emma Devenney, araştırmaların kan testlerinin beyin PET taramaları ve beyin-omurilik sıvısı incelemelerine benzer doğruluk düzeylerine ulaşabildiğini gösterdiğini belirtti.

Mevcut durumda Alzheimer hastalığıyla bağlantılı proteinlerin doğrulanması için PET taraması veya bel bölgesinden beyin-omurilik sıvısı alınmasını gerektiren lomber ponksiyon kullanılabiliyor. Bu yöntemlerin pahalı, müdahaleci ve büyük şehirlerin dışında erişilmesi zor olduğu bildirildi.

DEĞİŞİKLİKLER BELİRTİLERDEN YILLAR ÖNCE BAŞLIYOR

Alzheimer hastalığıyla bağlantılı protein değişiklikleri, hafıza ve düşünme sorunları ortaya çıkmadan yıllar, bazı durumlarda onlarca yıl önce başlayabiliyor.

Uzmanlar, bu değişikliklerin kan testleriyle daha erken belirlenmesinin hastaların daha hızlı değerlendirilmesine, takip edilmesine ve uygun kişilerin klinik araştırmalara yönlendirilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

Ancak bir kişide biyolojik risk göstergesinin bulunması, o kişinin kesin olarak Alzheimer hastalığı geliştireceği anlamına gelmiyor.

TANI SÜRECİ ÜÇ YILI BULABİLİYOR

Doçent Emma Devenney, hastaların ilk belirtileri fark etmesi ile demans tanısı alması arasındaki sürenin yaklaşık üç yılı bulabildiğini söyledi.

Daha hızlı tanının hastaların destek hizmetlerine, uzman bakımına ve uygun olması durumunda hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı amaçlayan tedavilere daha erken ulaşmasına yardımcı olabileceği ifade edildi.

Alzheimer tedavisinde kullanılan bazı hastalık seyrini değiştirici ilaçların yalnızca hastalığın erken aşamalarındaki belirli hastalar için uygun olduğu belirtildi.

İLK AŞAMADA KLİNİK ARAŞTIRMALARDA KULLANILACAK

Kan testleri başlangıçta NeuRA’da yürütülen ve Alzheimer hastalığına ait biyolojik bulguların doğrulanmasını gerektiren klinik araştırmalarda kullanılacak.

Merkezin önümüzdeki aylarda doktorlardan gelen testleri de işlemeye başlaması planlanıyor.

Bilişsel sorunlarından endişe eden kişilerin ilk olarak aile hekimine başvurması gerekiyor. Aile hekimi gerekli görürse hastayı bir uzmana yönlendirecek, testin istenip istenmeyeceğine uzman hekim karar verecek.

MEDICARE KAPSAMINDA DEĞİL

Testin rutin kullanım için Medicare kapsamında karşılandığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.

NeuRA, uzun vadeli hedefin testin Medicare üzerinden erişilebilir hale gelmesi olduğunu bildirdi. Bunun için testin klinik etkinliğinin ve kullanım koşullarının değerlendirilmesi gerekiyor.

Testin özel kullanım fiyatı, hastalardan ne kadar ücret alınacağı ve hangi merkezlerde uygulanacağı açıklanmadı.

AVUSTRALYA’DA 446 BİNDEN FAZLA KİŞİ DEMANSLA YAŞIYOR

Avustralya’da 446 bin 500’den fazla kişinin demansla yaşadığı tahmin ediliyor. Bu sayının 2065 yılına kadar bir milyonu aşması bekleniyor.

Alzheimer hastalığı, demans vakalarının yaklaşık yüzde 60 ila yüzde 70’ini oluşturuyor.

Yeni merkez, mevcut testlerin uygulanmasının yanı sıra yeni biyolojik işaretlerin ve tanı teknolojilerinin değerlendirilmesinde de kullanılacak.

NeuRA, Roche Diagnostics Australia ve Eli Lilly Australia arasında kurulan iş birliğiyle Alzheimer hastalığının tanı ve tedavi sürecinin hızlandırılması hedefleniyor.