Aile tröstü vergisi tartışma yarattı

Avustralya’da 50’li yaşlarındaki bir çiftin mali uzman Noel Whittaker’a yönelttiği aile tröstü vergisi sorusu, federal hükümetin kuşaklar arası tröst vergisi reformuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Çift, küçük işletmelerinin yıllık 180 bin dolarlık gelirinin aile tröstü üzerinden eş, koca ve genç kızlarına 60’ar bin dolarlık üç pay halinde dağıtıldığını aktardı.

Çift, Sydney Morning Herald’ın para uzmanı Noel Whittaker’a, aile tröstlerine yüzde 30 sabit vergi getirilmesi önerisinden nasıl etkileneceklerini sordu. Whittaker, mevcut durumda dağıtılan gelirler üzerinden toplam verginin yaklaşık 27 bin dolar olduğunu belirterek, yeni düzenleme kapsamında bu tutarın 54 bin dolara çıkabileceğini ifade etti.

Yeni vergi düzenlemesi

Whittaker, “Önerilen düzenlemeler kapsamında tröst yüzde 30 sabit vergiye tabi olacak, bu da 54 bin dolar eder; yani verginiz fiilen iki katına çıkar” değerlendirmesinde bulundu. Değişikliklerin iki yıl sonra yürürlüğe gireceğini hatırlatan Whittaker, acil bir adım gerekmediğini ancak çiftin en uygun yapıyı muhasebecileriyle görüşmesi gerektiğini söyledi.

Whittaker’a göre ailenin daha az vergi ödemesini sağlayabilecek sınırlı bir seçenek, ödenen gelirlerin yıllık 45 bin dolara düşürülmesini içeriyor. Kalan tutarın yeniden tröst dağıtımı ya da emeklilik fonu katkısı olarak ödenebileceği, bu durumda yüzde 15 vergi uygulanabileceği belirtildi. Whittaker, kızlarına ücret ödenmesi halinde bunun gerçekten çalışmaya, çalışılan saate ve piyasa koşullarına dayandığının gösterilmesi gerektiğini de kaydetti.

Hükümetin gerekçesi

Aile tröstleriyle ilgili kapsamlı vergi reformları 2026 Federal Bütçesi’nde açıklandı. Mevcut sistemde ihtiyari tröstlerden elde edilen gelirler, lehtarın marjinal vergi oranı üzerinden vergilendiriliyor.

Albanese hükümeti, 1 Temmuz 2028’den itibaren bu tröstlere yüzde 30 asgari vergi oranı uygulamayı planlıyor. Bütçe belgelerinde düzenlemenin, vergi sisteminin adaletini artırmak ve çalışanlara yönelik yeni vergi indirimlerinin finansmanına katkı sağlamak amacı taşıdığı belirtildi.

Bütçe belgelerine göre Avustralya’da 2022-2023 vergi yılında yaklaşık bir milyon tröst bulunuyordu. İhtiyari tröste sahip ailelerin, benzer gelir düzeyindeki ancak tröstü olmayan ailelere kıyasla ortalama yaklaşık yüzde 4 daha düşük vergi oranıyla karşılaştığı kaydedildi. Hükümet ayrıca özel tröst servetinin yüzde 90’dan fazlasının Avustralya’daki en varlıklı hanelerin yüzde 10’una ait olduğunu bildirdi.