Albanese’den ev sahiplerine vergi darbesi

Başbakan Anthony Albanese’in, Mayıs ayında açıklanacak bütçede ev sahiplerine yönelik vergi avantajlarını azaltacak kapsamlı bir düzenlemeyi gündeme alacağı bildirildi. Hükümetin, özellikle genç kuşaklar arasında hızla düşen ev sahipliği oranlarını ve yüksek gelir gruplarına giden vergi avantajlarını temel gerekçe olarak öne süreceği kaydedildi.

Gençlerde ev sahipliği sert düştü

Hükümetin dayanak alacağı verilere göre, 25-29 yaş grubunda ev sahibi olanların oranı 2001’de yüzde 43 iken son nüfus sayımında yüzde 36’ya geriledi. 30-34 yaş grubunda ise oran aynı dönemde yüzde 57’den yüzde 50’ye düştü. Yetkililer, mevcut tabloya göre bu oranların bugün daha da aşağıda olabileceğini belirtiyor.

Siyasi hedef genç seçmen

İktidar kulislerine göre reform paketi, seçmenin neredeyse yarısını oluşturan Y ve Z kuşaklarını hedef alıyor. Son federal seçimde bu iki grubun, seçmenler içindeki oranı yüzde 47’ye ulaşarak “baby boomer” kuşağını geride bıraktı.

Başbakan Albanese’in daha önce yaptığı konuşmalarda “kuşaklar arası eşitsizlik” vurgusunu öne çıkardığı ve ekonomik reformların nihai amacının gençlerin ev sahibi olabilmesi olduğunu söylediği hatırlatıldı.

Sermaye kazancı indirimi bütçeyi zorluyor

Hazine verilerine göre, 2022–23 mali yılında 1,1 milyondan fazla vergi mükellefi sermaye kazancı elde etti. Bunların yaklaşık 830 bini, mülk yatırımlarında uygulanan yüzde 50’lik sermaye kazancı indirimi avantajından yararlandı.

Bu indirimin bütçeye maliyetinin 2025–26 yılında yaklaşık 21,8 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. Bu avantajların yüzde 95’inden fazlasının, gelir düzeyi ortalamanın üzerinde olan kişiler tarafından kullanıldığı bildirildi.

Negatif dişli krediler de gündemde

2022–23 yılında 2,4 milyon kişi toplam 57,1 milyar dolarlık kira gideri indirimi talep etti. Bu grubun yaklaşık yarısının zarar beyan ederek negatif dişli kredi avantajından yararlandığı, bunun vergi sistemine yaklaşık 3,9 milyar dolarlık yük getirdiği bildirildi.

Hazine’nin değerlendirdiği seçeneklerden biri, ikiden fazla konuta sahip ev sahiplerinin negatif dişli kredi avantajından yararlanmasının yasaklanması.

“Gizli satış stratejisi” iddiası

Hükümet kaynakları, reformun kamuoyuna anlatımı için gençlerin ev hayalinin sistematik olarak gerilediğini ve mevcut vergi yapısının ağırlıklı olarak yüksek gelirli yatırımcıları kayırdığını vurgulayan bir iletişim stratejisi hazırlandığını aktardı.

Bu yaklaşımın, beklenen sert muhalefet ve “korku kampanyalarına” karşı savunma hattı oluşturacağı ifade ediliyor.