Avrupa’da jet yakıtı için altı haftalık uyarı

Uluslararası Enerji Ajansı’nın tepe yöneticisi, Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji sevkiyatının durmasının Avrupa için ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek, kıtada jet yakıtı stoklarının hızla eridiği uyarısında bulundu.

Yapılan değerlendirmeye göre Avrupa’nın mevcut koşullar altında yalnızca altı haftalık jet yakıtı stoğu kalmış olabilir. Boğazın kısa süre içinde yeniden açılmaması durumunda, bazı hava yollarının yakıt yetersizliği nedeniyle uçuş iptallerine gitmesinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Küresel enerji krizi derinleşiyor

Hürmüz Boğazı, barış zamanlarında dünya genelinde ticareti yapılan petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir geçiş noktası konumunda. Yetkililer, bölgedeki kesintinin uzamasının petrol, doğal gaz ve elektrik fiyatlarını daha da yukarı çekebileceğini belirtiyor.

Enerji cephesinden yapılan uyarılara göre, kriz uzadıkça küresel ekonomik büyüme yavaşlayabilir, enflasyon baskıları ise artabilir. Özellikle akaryakıt, doğalgaz ve elektrik maliyetlerinin tüketiciler üzerindeki yükünün ağırlaşacağı öngörülüyor.

Havacılık sektörü baskı altında

Avrupa’da bazı havayolu şirketleri şu an için yakıt sıkıntısı yaşamadıklarını belirtse de, sektör genelinde artan maliyetlerin bütçeleri zorladığı ifade ediliyor. ABD merkezli hava yolu şirketleri de Avrupa’daki olası jet yakıtı tedarik sorunlarını yakından izlediklerini açıkladı.

Jet yakıtı, havayolu şirketlerinin toplam giderlerinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Son çatışmaların ardından jet yakıtı fiyatlarının neredeyse iki katına çıkması, sektör üzerindeki baskıyı artırmış durumda.

Acil rezervler geçici çözüm

Uluslararası Enerji Ajansı, üye ülkelerin acil durum rezervlerinden yüz milyonlarca varil petrolü piyasaya sürdüğünü açıkladı. Ancak uzmanlara göre bu adım, kısa vadede arz sorununu tam olarak çözmeye yetmeyebilir; çünkü bu petrolün piyasaya fiilen ulaşması aylar sürebilir.

Ajansın son raporunda, bazı Avrupa ülkelerinin yakıt tedarikinde 20 günden az bir kapsama süresine indiği belirtiliyor. Bu seviyelerin son olarak 2020 yılında görüldüğüne dikkat çekiliyor.

Enerji kesintisi zincirleme etki yaratıyor

Uzmanlar, rafinerilerin çalışabilmesi için ham petrol akışının kesintisiz devam etmesi gerektiğini, aksi halde jet yakıtı dahil rafine ürünlerin fiziksel olarak bulunamaz hale gelebileceğini vurguluyor.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda, yalnızca havacılık değil, küresel ticaret ve enerji piyasalarının tamamı için daha derin bir kriz riski doğabileceği ifade ediliyor.