Avustralya Filistin Devleti’ni Resmen Tanıdı

SYDNEY –

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta tarihi bir açıklama yaparak ülkesinin Filistin Devleti’ni resmen tanıdığını duyurdu. Böylece Avustralya, Filistin’i tanıyan 150’den fazla ülkenin arasına katıldı.

Albanese, basın toplantısında “İki devletli çözüm, Orta Doğu’da barış ve güvenliğin tek yoludur. Bir devlet İsrail, diğer devlet Filistin olacak” dedi. Başbakan, Avustralya’nın bu adımı yalnız atmadığını vurgulayarak, Kanada ve İngiltere’nin de aynı kararı açıkladığını, böylece Five Eyes ittifakının üç üyesinin eş zamanlı olarak Filistin’i tanıdığını hatırlattı.

Dışişleri Bakanı Penny Wong da açıklama öncesinde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüştüğünü belirterek, bunun diplomatik nezaket gereği yapıldığını söyledi.

İsrail’den sert tepki

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise sert bir video mesajıyla karara tepki gösterdi. Netanyahu, tanımayı “Hamas’ın terörünü ödüllendirmek” olarak niteledi ve “Ürdün Nehri’nin batısında bir Filistin devleti olmayacak” ifadelerini kullandı.

Netanyahu, “7 Ekim’deki vahşi saldırıların ardından Filistin’i tanımak, terörü devasa bir ödülle karşılamaktır. Buna asla izin vermeyeceğiz” dedi.

İç siyasette sert tartışma

Avustralya’da muhalefet, hükümetin kararını “sorumsuz” ve “tehlikeli” olarak nitelendirdi. Liberal Parti lider yardımcısı Sussan Ley ve dış politika sözcüsü Michaelia Cash ortak açıklamalarında, “Filistin’in tanınması barış süreci sonunda olmalı, savaşın ortasında değil. Bu karar Hamas’a meşruiyet kazandırır, İsrail’in güvenliğini tehlikeye atar” ifadelerini kullandı.

Muhalefet, Albanese hükümetini “ABD ile ortak vizyonu terk etmekle” suçladı ve kararın geri çekilmesi çağrısında bulundu.

Yahudi toplumundan tepki

Avustralya Yahudi Cemaati Konseyi (ECAJ) de hükümetin adımına “derin bir hayal kırıklığı” ile karşılık verdi. ECAJ Başkanı Daniel Aghion, “Bu karar, barış sürecini ileriye değil geriye götürür. Hamas ve benzeri örgütler bunu şiddetlerinin meyvesi olarak görecek” dedi.

Washington’dan uyarı

ABD’de 25 Cumhuriyetçi senatör ve kongre üyesi, Albanese’ye mektup göndererek kararın “tehlikeli bir emsal” oluşturduğunu belirtti. Mektupta, tanımanın “terörün ödüllendirilmesi” anlamına geleceği ve Avustralya’nın “ABD’nin çıkarlarıyla ters düşeceği” savunuldu. Ayrıca, ülke içinde artan antisemitik saldırılara dikkat çekilerek, kararın “Yahudi topluluklarını daha da tehlikeye atacağı” uyarısında bulunuldu.

Gazze’de insani kriz

Albanese ise kararın gerekçelerini açıklarken, Gazze’deki insani krizi ve Batı Şeria’da artan İsrail yerleşimlerini hatırlattı. “Dünyanın artık ‘yeter’ dediğini görüyoruz. Şiddet döngüsü sona ermeli” ifadelerini kullandı.

Gazze’de İsrail’in hava saldırıları sonucu on binlerce kişinin hayatını kaybettiği, altyapının büyük ölçüde yıkıldığı ve kıtlık tehlikesinin baş gösterdiği belirtiliyor. Hamas’ın ise hâlâ çok sayıda İsrailli rehineyi Gazze’de tuttuğu biliniyor.

Tarihi bağlam

Filistin’in devlet olarak tanınması, 1948’de İsrail’in kuruluşuna zemin hazırlayan BM’nin 181 sayılı kararı ile gündeme gelmişti. Ancak aradan geçen yaklaşık 80 yılda somut bir ilerleme sağlanamadı. ABD, Filistin’in BM üyeliği için yapılan oylamaları defalarca veto etti.

Albanese’nin açıklaması, uluslararası toplumun Filistin’in devlet statüsü konusundaki sabrının tükendiğinin işareti olarak görülüyor.