Avustralya’da modern kölelik dosyaları için “para izi” çağrısı

Avustralya’da modern kölelik suçlarına ilişkin yeni bir rapor, mahkûmiyet oranlarının artırılması için soruşturmalarda mağdur beyanına daha az, para trafiği ve diğer delillere daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Avustralya Kriminoloji Enstitüsü tarafından Kölelikle Mücadele Komiseri için hazırlanan raporda, modern köleliğin Avustralya’da yeterince bildirilmediği belirtildi. Zorla evlendirme, ülkeden çıkışın engellenmesi, hizmetkârlık ve zorla çalıştırma gibi suçları kapsayan modern kölelikte, her yıl yalnızca az sayıda dosyanın ispatlanabildiği kaydedildi.

Düşük mahkûmiyet oranı

Rapora göre 2025’e kadar geçen 20 yılda modern kölelik suçlarından yalnızca 41 kişi mahkûm edildi. Son yılda ise 420 bildirim yapılmasına rağmen beş mahkûmiyet gerçekleşti. Avustralya Federal Polisi verilerine göre en yaygın modern kölelik iddiası 118 bildirimle zorla evlendirme oldu; bunu cinsel hizmetkârlık ve ülkeden çıkışın engellenmesi izledi.

Kölelikle Mücadele Komiseri Chris Evans, iddiaların sayısının Avustralya’da modern köleliğin “kapsamını ve sürekliliğini” gösterdiğini söyledi. Raporda bu suçların yüzde 88 oranında erkekler tarafından işlendiği, mağdurların ise yüzde 87 oranında kadın olduğu belirtildi.

Raporda, Avustralya’daki soruşturmaların mağdur ifadesine “merkezi” biçimde dayanmasının dosyaların sonuca ulaşmasını engelleyebileceği ifade edildi. Mağdur ve hayatta kalanların kendilerini mağdur olarak tanımlamama, ceza adaleti sürecine güven duymama ya da iş birliğini kendi çıkarlarına aykırı görme gibi nedenlerle sürece katılmak istemeyebileceği aktarıldı.

Jerwin Royupa örneği

Raporda yer alan değerlendirmelerde, mağdur beyanlarının korku, travmaya bağlı hafıza sorunları veya kişinin kendisinin ya da aile üyelerinin vize durumunu koruma isteği nedeniyle hatalı olabileceği de belirtildi. Raporda görüşüne yer verilen kimliği açıklanmayan bir paydaş, diğer ülkelerde para izinin takip edilmesine ve dijital delillere daha güçlü şekilde odaklanıldığını söyledi.

Modern kölelik mağdurlarına yönelik destek çalışmaları yürüten Modus 8.7’nin yöneticisi Alison Rahill, Jerwin Royupa’nın durumunun “aldatma izinin tüm işaretlerini” taşıdığını söyledi. 21 yaşındaki Filipinli Royupa, 2019’da eğitim vizesiyle Avustralya’ya gelerek New South Wales eyaletinin iç kesimlerindeki bir şarap üretim tesisinde çalışmaya başlamıştı. Kaynağa göre Royupa’dan, vaat edilen eğitim sağlanmadan ve kabul edilen ücret dışında haftada 60 saat fiziksel iş yapması istendi; pasaportuna erişemediği için de korku yaşadı.

Royupa, çalışmaya başlamasından beş hafta sonra, kendisini havaalanına ya da polise götürmekle tehdit eden vize sponsorunun kullandığı araçtan çıkarken aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti. Ölümüne ilişkin kanıtların ortaya konulması için adli tabip incelemesi gerekti. Rahill, modern kölelik durumunda olan ve tespit edilip desteklenmeyen geniş bir insan grubu bulunduğunu söyledi.