Avustralyalı şirketlere milyarlık geri ödeme gündemde

ABD Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump döneminde uygulamaya konulan ve “Liberation Day” olarak anılan kapsamlı tarifeleri yasa dışı buldu. Kararın ardından Avustralyalı şirketlerin Nisan 2025’ten bu yana ödedikleri vergiler kapsamında 1,4 milyar dolardan fazla iade alabileceği değerlendiriliyor.

Ekonomistlerin tahminlerine göre, söz konusu düzenlemeler çerçevesinde küresel ölçekte yaklaşık 175 milyar ABD dolarının geri ödenmesi gerekebilir. Ancak Yüksek Mahkeme, iadelerin nasıl ve ne zaman yapılacağına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Kararın hemen ardından ABD Başkanı Trump’ın, farklı bir yasal dayanak olan Trade Act’in 122. maddesi kapsamında tüm ithalata yüzde 15 oranında yeni bir tarife uygulamasını “derhal yürürlüğe” koyduğu bildirildi. Daha önce Avustralya ihracatına yüzde 10 oranında temel tarife uygulanıyordu.

Yeni uygulamanın, Avustralya’nın ABD’ye yıllık yaklaşık 24 milyar dolar tutarındaki ihracatını kapsadığı belirtildi. Çelik ve alüminyuma uygulanan yüzde 50’lik vergi ile otomotiv parçaları ve bazı ahşap ürünlere yönelik yüzde 25’lik tarifelerin ise Trade Expansion Act’in 232. maddesi kapsamında yürürlükte olduğu kaydedildi.

EY modellemesine göre Avustralyalı şirketler, Nisan ayından bu yana IEEPA kapsamındaki tarifeler nedeniyle 1,4 milyar dolardan fazla ödeme yaptı. İthalat vergilerinin sınırdan geçişte ithalatçılar tarafından ödendiği, ancak bazı Avustralya firmalarının ABD’deki iştirakleri üzerinden işlem yaptığı bildirildi.

Olası geri ödemeler için şirketlerin ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nde ayrı ayrı dava açması gerekebileceği ve bunun da yüksek hukuki maliyetler doğurabileceği ifade edildi.

Ticaret Bakanı Don Farrell, hükümetin ABD tarifelerinin kaldırılması için girişimlerini sürdüreceğini belirtti. Muhalefetten James Paterson yeni tarifeyi “üzücü” olarak nitelendirirken, Yeşiller Partisi’nden David Shoebridge de karara tepki gösterdi.