Ebola salgını için uluslararası alarm

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ebola salgını nedeniyle 88 kişi hayatını kaybetti, 336 şüpheli vaka bildirildi. Dünya Sağlık Örgütü, Bundibugyo suşunun yol açtığı salgını pazar günü “uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” olarak ilan etti.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, cumartesi günü yaptığı güncellemede son durumu duyurdu. Cenevre merkezli DSÖ ise salgının uluslararası sağlık düzenlemeleri kapsamında ikinci en yüksek uyarı düzeyine karşılık geldiğini bildirdi. Kuruluş, vaka sayısı ve yayılımın gerçek boyutunun net olmadığını ancak 2024’te getirilen en yüksek alarm düzeyi olan pandemi acil durumu ilan edilmediğini açıkladı.

Salgında yayılma riski

Sınır Tanımayan Doktorlar, salgının hızlı yayılmasını “son derece endişe verici” olarak nitelendirerek geniş ölçekli müdahaleye hazırlandığını bildirdi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Samuel-Roger Kamba, “Bundibugyo suşunun aşısı yok, özel tedavisi yok” dedi. Kamba, bu suşta ölüm oranının yüzde 50’ye ulaşabildiğini söyledi.

Yetkililer, ilk kez 2007’de tanımlanan Bundibugyo suşunun komşu Uganda’da bir Kongolu vatandaşın ölümüne de neden olduğunu açıkladı. Aşıların yalnızca 1976’da tanımlanan ve ölüm oranı yüzde 60 ile 90 arasında değişen Zaire suşu için mevcut olduğu belirtildi.

İlk vaka Ituri’de bildirildi

Afrika CDC’ye göre son salgın, cuma günü ülkenin kuzeydoğusundaki, Uganda ve Güney Sudan sınırındaki Ituri vilayetinde doğrulandı. Kamba, sıfırıncı hastanın 24 Nisan’da Ituri’nin merkezi Bunia’daki bir sağlık tesisine ebola şüphesi taşıyan belirtilerle başvuran bir hemşire olduğunu söyledi. Hastalığın belirtileri arasında ateş, kanama ve kusma yer alıyor.

Yerel sivil toplum temsilcisi Isaac Nyakulinda, AFP’ye telefonla yaptığı açıklamada, “Son iki haftadır insanların öldüğünü görüyoruz. Hastaları izole edecek yer yok. Evlerinde ölüyorlar ve cenazelerine aile üyeleri müdahale ediyor” dedi. Sınır Tanımayan Doktorlar Acil Program Yöneticisi Trish Newport da kısa sürede görülen vaka ve ölüm sayısı ile birden fazla sağlık bölgesine ve sınır ötesine yayılımın “son derece endişe verici” olduğunu belirtti.

DSÖ, enfekte kişi sayısı ve coğrafi yayılıma ilişkin önemli belirsizlikler bulunduğunu bildirdi. Kuruluşa göre ilk örneklerdeki yüksek pozitiflik oranı, iki ülkede vakaların doğrulanması ve şüpheli vaka bildirimlerindeki artış, mevcut tespit ve raporlamadan daha büyük bir salgına ve yerel ile bölgesel yayılma riskine işaret ediyor. Bu, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde kayıtlara geçen 17’nci ebola salgını oldu.

Önceki ebola salgını geçen ağustosta ülkenin orta kesiminde görülmüş, en az 34 kişinin ölümünün ardından aralık ayında sona erdiği ilan edilmişti. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde 2018-2020 arasında yaşanan en ölümcül salgında yaklaşık 2 bin 300 kişi hayatını kaybetti. DSÖ’ye göre ebola, vücut sıvıları veya enfekte kişilerin kanına temas yoluyla insandan insana bulaşıyor; kişiler yalnızca belirti gösterdikten sonra bulaştırıcı hale geliyor. Kuluçka süresi 21 güne kadar uzayabiliyor.