Footscray’da esnafın güvenlik tepkisi

Melbourne’un batısındaki Footscray’da artan suç ve asayiş sorunları, bölgedeki işletmeler ile semt sakinlerini karşı karşıya getirdi. Soğuk bir pazartesi sabahı belediye çalışanları yaya alışveriş alanını tazyikli suyla temizlerken, bir evsiz adam ıslanan beton taşlardan yatağını kurtarmaya çalıştı. Bir kafenin dışında ise kırmızı şeytan maskesi, gümüş boynuzlar ve fosforlu sarı iş ceketi giyen bir kişi görülüyordu. Yoldan geçenler ve kafe çalışanları için olağan hale gelen bu manzara, suç ve anti-sosyal davranışlarla mücadele eden semtin durumunu yansıtıyordu.

Dükkânların peş peşe kapandığı, camların kırıldığı ve satılık ilanlarının çoğaldığı Footscray, bir zamanlar mavi yakalı işçiler, savaş sonrası Avrupalı göçmenler ve önemli bir Vietnamlı nüfus için canlı bir merkezdi. Şimdi ise yaya trafiği neredeyse yok denecek kadar az. Bu durum, esnafın birbiri ardına bölgeden ayrılmasının nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Son bir haftada bir kafe ile bir mahalle barı kapanacaklarını duyurdu; popüler gece mekânı Misfits birkaç etkinlik daha düzenleyeceğini belirtirken, Counterweight Vinyl and Espresso kalıcı olarak kapandı ve gerekçe olarak suç olaylarını gösterdi.

Kapanış paylaşımı tartışma yarattı

İşletme, cumartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda Footscray alışveriş bölgesinin “tam bir felakete” dönüştüğü için mağazayı kapatmak zorunda kaldıklarını yazdı. Paylaşımda ayrıca “Bu tişörtü giymenin bizi daha iyi hissettirdiğini fark ettik, görünüşe göre başkalarını da” denildi ve üzerinde “Footscray berbat bir yer” yazan temsili bir tişört görseli kullanıldı. Tepkilerin bir kısmı destekleyici olurken, bazı yerel sakinler semti savunarak kullanılan üsluba itiraz etti. Bir kişi “Footscray’a bayılıyorum. Bu tişört de bu paylaşımın havası da berbat” derken, bir başkası 1990’larda Footscray’da büyüdüğünü, semtin o dönemde dinamik ve canlı olduğunu, hâlâ da sevdiğini, güvenli bir toplum isteniyorsa başkalarına karşı güvenli bir toplum olunması gerektiğini yazdı. Bir başka yorumda ise “Zor zamanlarda kendi topluluğunu aşağılıyorsan, sensiz daha iyi olur” denildi.

İşletme sahibi, Footscray’ı savunanlar arasında Maribyrnong Belediye Meclisi’nden bir üyenin de yer aldığını ve kendilerine “bunu aşın” dediğini öne sürdü. İşletme konu hakkında daha fazla konuşmak istemedi ancak news.com.au’nun edindiği bilgiye göre çalışanları ciddi biçimde etkileyen çok sayıda şiddet olayı yaşandı. Counterweight Vinyl and Espresso, gelen yorumlara yanıt olarak “Görüntüleri yayımlayabilirim, elimizde çok var ama aslında buna mecbur kalmamalıyım” ifadesini kullandı.

Suç verileri ve son olaylar

Suç İstatistik Kurumu verilerine göre Footscray’da son 12 ayda toplam 3 bin 522 suç olayı kayda geçti. Bu sayı 2025’teki 3 bin 530 seviyesinin biraz altında kalsa da, on yıl önceki 2 bin 514 vakanın yaklaşık bin üzerinde gerçekleşti. Geçen yıl bölgede 336 saldırı kaydedildi; bu rakam 2019’daki seviyenin neredeyse iki katına çıktı. Aynı dönemde 1.723 hırsızlık olayı kayda geçti ve bu sayı son on yılın en yüksek düzeyi olurken, 2021’deki 677 vakanın da oldukça üzerine çıktı.

Footscray ve Braybrook gibi banliyöleri kapsayan Maribyrnong bölgesinde 2026 yılı için her 100 bin kişide 9 bin 948 suç olayı kaydedildi. Bu oran eyalet genelinde 19. sırada yer aldı. En yüksek suç oranı Melbourne City Council bölgesinde görülürken, City of Casey ikinci sırada yer aldı. İsmini vermeden konuşan bazı esnaf, bölgedeki anti-sosyal davranışların görmezden gelinemeyecek düzeyde olduğunu ve iş yapmayı günlük bir mücadeleye dönüştürdüğünü söyledi. Bir esnaf da “Üstüne eklemek istemem ama her geçen gün daha kötüye gittiğine şüphe yok” dedi.

Footscray’daki güvenlik tartışması, son yıllarda yaşanan bir dizi ciddi olayla da yeniden gündeme geldi. Bu ayın başında Barkly Street’teki Footscray High School, 44 yaşındaki bir erkekle yaşanan kuşatma sırasında kapatıldı. Yaklaşık 90 dakika süren olayda polisin bilye ile hedef alındığı öne sürüldü. Daha sonra gözaltına alınan ve suçlanan kişinin yanında kesici aletler, sapan ve taklit silahlar bulunduğu belirtildi. Geçen yıl Nicholson Street’teki Courthouse Hotel arkasındaki ara sokakta 25 yaşındaki bir erkeğin defalarca bıçaklanarak öldürülmesinin ardından bir kişi cinayetle suçlandı. Ayrı bir olayda Albert Street’te pala ile yaralanan bir erkek hayatı tehdit eden yaralar aldı. Geçen nisan ayında ise bıçağı bırakmayı reddedip polise doğru yöneldiği belirtilen 35 yaşındaki bir erkek, polis tarafından vurularak öldürüldü. Ayrıca bir videoda bir kadının bira fıçısını tekrar tekrar bir işyerinin vitrinine fırlattığı, ardından cam kırıklarını alıp çevredeki kişilerin üzerine koştuğu görüldü. Olay yerinde yere yatırılan kadının davranışlarının, yerel sakinlere göre artık fazla tanıdık hale geldiği aktarıldı.

Bölgeden ayrılan kafe sahibinin anlattıkları

News.com.au daha önce Buckley Street’teki Eleven: 11 kafesini işleten Moustafa Saoud ile de konuştu. Saoud, işletmesinin içinde uğradığı vahşi ve sebepsiz saldırının ardından bölgeden ayrılma kararı aldığını söyledi. Güvenlik kamerası görüntülerinde kapüşonlu bir erkeğin ön kapıdan içeri girdiği, tezgâhın arkasındaki Saoud’a yaklaşıp doğrudan ağzına yumruk attığı, Saoud’un korunmak için kaçmaya çalışmasına rağmen saldırının sürdüğü ve saldırganın daha sonra sakince ön kapıdan çıkıp gittiği görüldü. Saoud, saldırının en ürkütücü yanının tek kelime edilmemesi olduğunu belirterek, “Hiçbir şey söylemedi. Giderken bile hiçbir şey söylemedi” dedi.

Kasım ayında açtığı ve adını da buradan alan kafesini kapatma kararını netleştiren asıl gelişmenin ertesi gün yaşandığını söyleyen Saoud, saldırının olduğu cuma gecesi polise başvurduğunu ancak kendisine saldıran kişinin ertesi sabah yeniden kafeye geldiğini anlattı. Saoud, “Cumartesi sabahı kafeme geldi ve sigara istedi. Bir tane verdim, dışarıda kaldı. Ama 10 dakika sonra hâlâ orada mı diye kontrol etmeye çıktım” dedi. Dışarı çıktığında gördüğü manzarayı “Kendini bıçakla kesmişti ve her yerde kan vardı. Polis ve ambulans geldi. Onu yerde gördüm, çok fazla kan vardı” sözleriyle anlattı. Saldırganın ilk saldırı sırasında da bıçak taşıyor olabileceği ihtimalinin kendisini korkuttuğunu belirten Saoud, “Bu yüzden korkuyorum. Belki bir dahaki sefere bıçağı kullanacaktı” dedi.

Saoud, suçun uyuşturucu kaynaklı olduğunu düşündüğünü ve durumun kafe açtığı döneme göre daha kötü hale geldiğini söyledi. “Ben açtığımda fena değildi. Güzeldi, sessizdi. Harika bir topluluk. Sonra kötüleşmeye başladı” diyen Saoud, “Hoş değil. Herkes çocukları için endişeli. Müşteriler sürekli endişeli olduklarını söylüyor. Akşam 6’dan sonra yürümekten korkuyorlar” ifadelerini kullandı.