Garajlardaki yaygın ürün süper bakterileri besliyor olabilir

Milyonlarca Avustralyalının evinde veya garajında bulunan yaygın bir yabani ot ilacının, antibiyotiklere dirençli “süper bakterilerin” artmasına katkı sağlıyor olabileceği öne sürüldü. Yeni araştırmalar, antibiyotik direncinin yalnızca ilaçların aşırı kullanımından kaynaklanmadığını ortaya koyuyor.

Küresel bir sağlık tehdidi

Antimikrobiyal direnç, dünya genelinde her yıl 1,1 ila 1,4 milyon ölümden sorumlu tutuluyor. Tıp dergisi The Lancet’te 2022’de yayımlanan bir rapora göre, antibiyotiklere dirençli mikroplar bir yılda 1,2 milyondan fazla ölüme yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise 2023’e kadar geçen beş yılda izlenen antibiyotik‑patojen kombinasyonlarının yüzde 40’ından fazlasında direncin arttığını bildirdi.

Glifosat bulguları dikkat çekti

Frontiers dergisinde yayımlanan yeni araştırma, glifosat içeren yabani ot ilaçlarının da bakteri direncini artırabileceğini ortaya koydu. Glifosat, Avustralya Pestisitler ve Veteriner İlaçları Kurumu’na kayıtlı yaklaşık 500 üründe bulunuyor ve son 40 yıldır hem ev bahçıvanları hem de çiftçiler tarafından yaygın biçimde kullanılıyor.

Toprak ve hastane bakterileri incelendi

Arjantin’de görev yapan bir mikrobiyolog ekibi, Buenos Aires yakınlarında glifosatın yoğun kullanıldığı tarım alanlarından ve yerel hastanelerden alınan toprak örneklerinden 68 bakteri türü topladı. İncelenen bakterilerin, test edilen antibiyotiklerden bir ila 16’sına karşı dirençli olduğu belirlendi.

Araştırmada, hastane kaynaklı tüm bakteri örneklerinin aynı zamanda glifosata ve glifosat bazlı yabani ot ilaçlarına yüksek düzeyde dirençli olduğu saptandı.

“Çevrede hızla yayılabilir”

Araştırmanın yazarlarından Dr Camila Knecht, hastanelerden arıtılmamış atık sular yoluyla çevreye karışan bu bakterilerin, glifosat kullanılan tarım alanlarında hızla çoğalabileceğini belirtti. Knecht, bunun antibiyotik direncinin çevresel yollarla yayılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Glifosat tartışmaları sürüyor

Glifosat daha önce de tartışmaların odağında yer almıştı. Maddenin özellikle arılar gibi eklembacaklılara zarar verdiği biliniyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı ise glifosatı “muhtemel kanserojen” olarak sınıflandırıyor.