İlaç pahalı, tedavi yarım kalıyor

Avustralya’da artan yaşam maliyeti, sağlık alanında da ciddi sonuçlar doğuruyor. Yeni veriler, birçok kişinin yüksek fiyatlar nedeniyle reçeteli ilaçlarını geciktirdiğini, dozu düşürdüğünü ya da tamamen kullanmayı bıraktığını gösteriyor.

Federal hükümet, İlaç Yardımı Programı (PBS) kapsamındaki reçetelerde hasta katkı payını 25 dolara düşürerek baskıyı hafifletmeyi hedefledi. Bu adımın vergi mükelleflerine 1 milyar doları aşan bir tasarruf sağlayacağı belirtiliyor. Ancak PBS kapsamı dışında kalan ilaçlar, önemli bir kesim için hâlâ erişilemez durumda.

McKell Enstitüsü tarafından yaptırılan bir ankete göre, Avustralyalıların yüzde 43’üne devlet tarafından sübvanse edilmeyen ilaçlar reçete edildi. Bu grubun yaklaşık yüzde 20’si, söz konusu ilaçları karşılayamayacağını ifade etti.

İlaç alınmıyor, erteleniyor

PBS dışındaki ilaçlar reçete edilen kişilerin yaklaşık dörtte biri, ilacını hiç satın almadığını söyledi. Yaklaşık üçte biri ilacı almayı ertelediğini, yüzde 16’sı ise ilaç masrafını karşılayabilmek için temel ihtiyaçlarından vazgeçtiğini belirtti.

Ankete katılanların genelinde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Her beş kişiden birinden fazlası, maliyet nedeniyle reçetesini yazdırmayı geciktirdiğini söylerken, yüzde 18’i reçetesini hiç yazdırmadığını ifade etti.

Yaklaşık yüzde 15’i ilacın daha uzun süre dayanması için doz atladığını, yüzde 12’si ise yeni bir reçete ücreti ödememek için son kullanma tarihi geçmiş ilaç kullandığını belirtti.

“Yiyecek mi, ilaç mı?”

McKell Enstitüsü’nün genel müdürü Edward Cavanough, AAP’ye yaptığı açıklamada, birçok kişinin temel bir ikilemle karşı karşıya kaldığını söyledi. Cavanough, “İnsanlar gerçekten yiyecek ile ilaç arasında, aileleri için bir harcama ile kendi sağlıkları arasında seçim yapmak zorunda kalıyor,” dedi.

Cavanough, bu tablonun sağlık sistemi açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını vurguladı.

PBS süreci yavaş

Sorunun bir diğer boyutu ise PBS’ye yeni ilaç ekleme sürecinin yavaş ilerlemesi olarak öne çıkıyor. 2022’de, bir ilacın kullanım onayı almasından PBS kapsamına girmesine kadar geçen süre ortalama 391 gün oldu.

Bu süre Japonya’da 101 gün, Almanya’da 121 gün, Birleşik Krallık’ta ise 167 gün olarak kaydedildi. Verilere göre Avustralya’daki bu sürecin 2025’e gelindiğinde 600 günü aşması bekleniyor.

Cavanough, “Bir yandan onaylanan yeni ve yenilikçi ilaçların sayısı artıyor. Bu çok olumlu. Ancak PBS bu hızla ilerleyemiyor,” dedi.

Hükümet: Daha fazlası yapıldı

Sağlık Bakanı Mark Butler ise hükümetin ilaçları daha erişilebilir hale getirmek için kapsamlı adımlar attığını söyledi. Butler, PBS tarihindeki en büyük fiyat indirimlerinin yapıldığını ve kart sahibi hastalar için azami katkı payının uzun süre sabitleneceğini hatırlattı.

Bakan, cuma günü yaptığı açıklamada, serebral palsi tedavisinde kullanılan bir ilacın da PBS kapsamına alınacağını duyurdu.

“Eğer bu adımları atmasaydık, bu yıl bazı reçetelerde hasta maliyeti 50 dolara kadar çıkabilirdi,” dedi.