İş arayanlara üç kademeli destek

Avustralya hükümeti, 1 milyondan fazla işsiz Avustralyalının eriştiği istihdam hizmetlerinde kapsamlı bir değişiklik önerdi. Yeni sistemin, tek tip destek yaklaşımı yerine iş arayanları üç ayrı kademeye ayıran bir modele dayanacağı bildirildi.

Reformlar, 2 milyar dolarlık istihdam hizmetleri sistemine yönelik yıllardır süren eleştirilerin ardından gündeme geldi. 2023’te yapılan parlamento incelemesinde, 1990’larda eski Başbakan John Howard döneminde özelleştirilen sistemin “insanları sosyal yardımdan çıkarmaya” aşırı odaklandığı tespit edilmişti.

Sisteme yönelik eleştiriler

İşsizlik oranı yüzde 4,5 ile görece düşük seviyede bulunurken, işsiz Avustralyalıların yaklaşık yüzde 20’si uzun süreli işsiz kabul ediliyor ve JobSeeker ödemesine dayanıyor. İstihdam ve Çalışma İlişkileri Bakanlığı verilerine göre, 2024-2025 mali yılında Avustralya’daki iş arayanların yalnızca yüzde 11,7’si bir iş sağlayıcısı aracılığıyla uzun süreli istihdama geçti.

2023 incelemesinin temel bulgularından biri, mevcut teşvik yapısının iş ajanslarını kişileri becerilerine veya koşullarına uygun işlerden çok, herhangi bir mevcut işe yerleştirmeye yönelttiği oldu. İnceleme, bazı istihdam hizmetlerinin özel sektörden geri alınmasını ve sağlayıcıları denetleyecek bağımsız bir yapı kurulmasını da önermişti.

Toplum ve Kamu Hizmeti Sendikası, reform önerisinin özelleştirme modelini kapsamlı biçimde değiştirmediğini belirterek hayal kırıklığı yaşadığını açıkladı. Sendikanın ulusal sekreteri Melissa Donnelly, Avustralyalıları istikrarlı ve üretken işlere yerleştirme görevinin “kâr amacı güden özel işletmelere” verilmemesi gerektiğini söyledi.

Üç destek kademesi

Yeniden tasarım kapsamında iş arayanlar üç ayrı destek kademesine yönlendirilecek. İlk kademede, daha düşük düzeyde desteğe ihtiyaç duyan kişilerin iş bulmalarına yardımcı olacak dijital hizmete erişmesi öngörülüyor. İkinci kademede, işe dönüşte beceri ve özgüven geliştirmeye ihtiyaç duyanlara yüz yüze destek verilecek.

Üçüncü ve en yoğun destek kademesinde ise istihdama erişimde karmaşık engelleri bulunan kişilere, birden fazla sosyal hizmetten gelebilecek kapsamlı destek sağlanacak. İş arayanların JobSeeker ödemesi almak için yerine getirmesi gereken iş başvurusu gibi karşılıklı yükümlülüklerin de kademelendirilmesi planlanıyor.

Hükümet, sistemi yeniden tasarlamak için 312 milyon dolar ayırdı. Ayrıca kişilerin hangi kademede yer alacağını belirlemek üzere yeni bir değerlendirme aracı geliştirilmesi için 27 milyon dolar harcanacak. Bakan Amanda Rishworth, değerlendirmenin otomatik bir süreç ya da yapay zekâ kararı olmayacağını, “insani” bir unsur içereceğini söyledi.

Rishworth, hükümetin her kademede kaç kişinin yer alacağına ilişkin henüz modelleme yapmadığını belirtti. Bakan, dijital hizmetin Avustralya kamu hizmeti tarafından sunulacağını, hedeflerinin doğru teşviklerle yüksek kaliteli hizmet sağlamak olduğunu ifade etti.

Ombudsman incelemesi

Geçen yıl bazı JobSeeker alıcılarının karşılıklı yükümlülükleri yerine getirmedikleri gerekçesiyle ödemelerinin kesilmesi, sistemin yasal uygunluğuna ilişkin tartışma yaratmıştı. Ombudsman incelemesi, hükümetin Targeted Compliance Framework programını hukuka aykırı biçimde uyguladığını tespit etmişti.

Rishworth, yeni sistemi beklemeden bu hukuki sorunlarla ilgilendiklerini söyledi. Bakan, bakanlığının ombudsman incelemesindeki tüm tavsiyeleri kabul ettiğini ve değişiklikleri uygulamaya koyduğunu belirtti. Bu adımlar arasında karar alma süreçlerine “daha fazla insan” dahil edilmesi de bulunuyor.