Nakit ödemelerde 18 yıl sonra ilk artış

Avustralya Merkez Bankası’nın pazartesi günü yayımladığı araştırmaya göre, ülkede 2025 yılında ödemelerin sayısal bazda yüzde 15,4’ü nakitle yapıldı. Bu oran, üç yıl önceki yüzde 13,3 seviyesinin üzerine çıkarak, araştırmanın başladığı 2007’den bu yana ilk artış olarak kayda geçti.

Buna karşın ülkede ödemelerin çoğunluğu kartlar dahil elektronik yöntemlerle yapılıyor. Merkez bankası, buna rağmen Avustralyalıların yaklaşık yarısının her hafta nakit kullandığını, nakdin özellikle yaşlılar açısından önemini koruduğunu bildirdi.

Merkez bankası, nakdin ekonomik kapsayıcılığı desteklediğini, elektronik ödemelerin kullanılamadığı durumlarda yedek işlevi gördüğünü ve özellikle ekonomik belirsizlik dönemlerinde önemli bir değer saklama aracı olduğunu belirtti.

Nakit kullanımının görünümü

Araştırmaya göre yüz yüze yapılan nakit ödemelerin oranı, genellikle mağazalarda olmak üzere, 2022’deki yüzde 16,4 seviyesinden 2025’te yaklaşık yüzde 20’ye yükseldi. Bulgular, nakdin daha çok düşük tutarlı işlemlerde kullanıldığını gösterdi.

10 Avustralya dolarının altındaki ödemelerin yaklaşık dörtte biri nakitle yapıldı. Nakit taşıyanların cüzdanlarında tuttukları tutarın ortanca değeri ise 65 Avustralya doları oldu.

Merkez bankası, Avustralyalıların son 20 yılda toplam nakit kullanımı gerilese de, eğlence harcamalarında nakdi diğer birçok harcama türüne göre daha sık kullandığını belirtti. 2025’te eğlence sektörü nakit ödemelerin yaklaşık yüzde 34’ünü oluştururken, toplu taşımada ve yolculuk hizmetlerinde kart kullanımının artmasına bağlı olarak ulaştırmanın payı yaklaşık yüzde 15 oldu.

Kullanım nedenleri

Araştırmaya göre nüfusun yaklaşık yüzde 3’ü işlemlerinin en az yüzde 80’inde nakit kullanan yüksek nakit kullanıcısı grubunda yer aldı. İşlemlerinin en fazla yüzde 20’sini nakitle yapan düşük kullanıcıların oranı ise yaklaşık yüzde 17 olarak hesaplandı. Merkez bankası, tüm demografik gruplardaki Avustralyalıların günlük ödemelerinde nakit kullanmaya devam ettiğini bildirdi.

Banka, milyonlarca Avustralyalının nakdi sevdiğini ve elektronik ödeme sistemlerinin devre dışı kalması ya da beklenmedik bir harcama çıkması durumunda evde veya cüzdanda tutulabilecek iyi bir yedek olarak gördüğünü belirtti.

Katılımcılar, nakdi yalnızca nakit kabul eden işletmelerde ödeme yapmak, bütçe kontrolünü kolaylaştırmak, aile ve arkadaşlara ödeme yapmak, güvenlik ve mahremiyet gerekçeleriyle tercih ettiklerini bildirdi. Yaklaşık yüzde 20’lik bir kesim de kart gibi diğer ödeme yöntemlerindeki ek ücretlerden kaçınmak için nakit istediğini belirtti.

Merkez bankasına göre dolaşımdaki Avustralya banknotlarının toplam değeri 100 milyar Avustralya dolarının üzerinde bulunuyor.

Bankanın 2025 tüketici ödeme araştırması, 1200 kişinin yedi gün boyunca işlem ayrıntılarını kaydetmesine dayanıyor.