Sebzeleri 27 güne kadar taze tutan buluş
Sıcak ve kurak bölgelerde kullanılan “testi içinde testi” sistemi, gıda israfını azaltırken çiftçilere ürünlerini satmak için daha fazla zaman sağladı.
Nijeryalı Profesör Mohammed Bah Abba’nın geliştirdiği elektrik gerektirmeyen kil buzdolabı sistemi, sıcak hava koşullarında birkaç günde bozulan sebze ve meyvelerin raf ömrünü 27 güne kadar uzattı. Buluşun, Afrika’nın kırsal bölgelerinde 100 binden fazla aileye ulaştığı belirtildi.
“Testi içinde testi” olarak bilinen sistemde büyük bir kil çömleğin içine daha küçük bir çömlek yerleştiriliyor. İki çömlek arasındaki boşluk ıslak kumla dolduruluyor ve üzeri nemli bir bezle örtülüyor. Çömleğin gözenekli yüzeyinden buharlaşan su, iç bölümdeki sıcaklığı düşürüyor.
Nasıl çalışıyor
Sistemin verimli çalışması için düzeneğin gölgede tutulması, iyi havalandırılması ve kumun günde birkaç kez yeniden ıslatılması gerekiyor. Kuzey Burkina Faso gibi sıcak ve kurak bölgelerde yapılan deneylerde, çömleğin iç sıcaklığının 13 ile 22 derece arasında kaldığı ölçüldü.
Kaynakta yer alan bilgilere göre normalde sıcak havada üç günde çürüyen patlıcanlar bu sistemde 27 güne kadar taze kalabiliyor. Domates ve biberler ise bozulmadan üç hafta dayanabiliyor. Uygun koşullarda gıdaların raf ömrünün 3 ila 4 kat arttığı ifade edildi.
100 bini aştı
Bah Abba’nın 1990’larda geliştirdiği buluş kapsamında önce enerji sıkıntısı yaşayan köylere 7 bin ünite çömlek dağıtıldı. 2010 yılına kadar yalnızca Kuzey Nijerya’da dağıtılan kil buzdolabı sayısının 100 bini aştığı kaydedildi. Teknolojinin daha sonra Burkina Faso ve diğer Afrika ülkelerine de taşındığı belirtildi.
Bah Abba, 2001 yılında bu buluşuyla Rolex Girişim Ödülü’nü kazandı. 75 bin ABD doları değerindeki ödülü, teknolojiyi Nijerya genelinde yaygınlaştırmak için kullanacağını açıkladı. Sistemin, gıda israfını azaltmasının yanı sıra çiftçilere satış esnekliği sağladığı ve yerel seramik üretiminde yeni iş imkanları oluşturduğu vurgulandı.
Yorum Yazın