Ucuz kaçak tütün sigaraya dönüşü hızlandırdı

New South Wales’te sigara içme oranları yeniden yükseldi. NSW bütçe belgelerinde yer alan verilere göre, 2025 yılında günlük veya ara sıra sigara içen yetişkinlerin oranı yüzde 15’in üzerine çıktı. Bu seviye, eyalette 2021’den bu yana görülen en yüksek oran olarak değerlendirildi.

NSW Health verileri, yetişkinler arasında elektronik sigara kullanımının da yüzde 10’un üzerine çıktığını gösterdi. Veriler, yasa dışı tütün ve vape ürünleriyle ilgili denetimlerin arttığı bir dönemde kamuoyuna yansıdı.

NSW Gölge Sağlık Bakanı Sarah Mitchell, rakamları “derin endişe verici” olarak nitelendirdi. Mitchell, sigaranın önlenebilir ölüm ve hastalıkların önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirterek, sigara içme oranındaki herhangi bir artışın hükümet için ciddi bir uyarı olması gerektiğini söyledi.

Mitchell, artışın NSW’de yasa dışı tütün piyasasındaki büyümeyle bağlantılı olduğunu savundu. Ucuz ve denetimsiz ürünlerin topluluklara yayıldığını belirten Mitchell, bu ürünlerin daha önce sigaraya başlamayabilecek gençlere de ulaştığını ifade etti.

Muhalefet, hükümetin yalnızca dönemsel baskınlarla yetinmemesi ve sürekli denetim sağlaması gerektiğini belirtti. Mitchell, bazı dükkânların kapatıldıktan kısa süre sonra yeniden açıldığını öne sürdü.

NSW Başbakanı Chris Minns de daha önce federal tütün vergisinin yasa dışı piyasayı beslediğini söylemişti. Minns, karaborsada sigaraların uzun yıllardır olmadığı kadar ucuz hale geldiğini, bunun da verginin amaçladığı sonucun tersine işlediğini ifade etmişti.

One Nation lideri Pauline Hanson da tartışmaya katılarak tütün tüketim vergisinin yüzde 50 azaltılmasını ve iki yıl boyunca endekslemenin dondurulmasını savundu. Hanson’a göre bu adım, yasal sigara fiyatlarını yaklaşık yüzde 35 düşürebilir.

Mevcut durumda yasal 20’li sigara paketinin ortalama fiyatı 40 doların üzerinde bulunuyor. Haberde yer alan bilgilere göre yasa dışı sigara paketleri ise 12 dolar veya daha düşük fiyatlarla satılabiliyor.

Başbakan Anthony Albanese ise yasa dışı tütün ticaretine karşı şimdiye kadarki en güçlü adımların atıldığını belirterek hükümetin bu mücadeleyi sürdüreceğini söyledi.

NSW bütçe belgelerine göre, 1 Temmuz 2025 ile 31 Mart 2026 arasında NSW Health denetçileri 2 bin 150’den fazla perakende denetimi yaptı. Bu denetimlerde yaklaşık 190 bin vape, nikotinli sıvı ve pouch ürünü ele geçirildi. Bu ürünlerin tahmini sokak değerinin yaklaşık 6,1 milyon dolar olduğu belirtildi.

Aynı dönemde 16,1 milyondan fazla sigara ve 2 bin 730 kilogram diğer yasa dışı tütün ürünü de ele geçirildi. Bu ürünlerin tahmini sokak değerinin yaklaşık 17,6 milyon dolar olduğu bildirildi.