Yapay zekâlı çöp kamyonları devrede

ABD’nin Michigan eyaletinde yer alan East Lansing kenti, geri dönüşümde yapılan hataları azaltmak için yapay zekâ destekli çöp kamyonlarını devreye aldı. Pilot uygulama kapsamında kamyonlara yerleştirilen kameralar, çöp ve geri dönüşüm kutularının içeriğini otomatik olarak görüntülüyor ve hatalı atıkları tespit ediyor.

Sistem nasıl çalışıyor

Kent yönetiminin verdiği bilgiye göre, geri dönüşüm kamyonlarına entegre edilen kameralar, kaldırıma bırakılan kutuların içini çekiyor. Görüntüler, yapay zekâ yazılımı tarafından analiz edilerek plastik poşet, evsel çöp, bahçe atığı, strafor ve geri dönüştürülemeyen diğer maddeler belirleniyor. Sistem, her haneye ait veriyi ayrı ayrı kaydediyor.

Hanelere otomatik uyarı gönderiliyor

Analiz sonucunda hatalı atık tespit edilen hanelere posta yoluyla bilgilendirici kartlar gönderiliyor. Bu kartlarda, hangi yanlış atıkların kutuda bulunduğu ve doğru geri dönüşüm kuralları yer alıyor. Kent yetkilileri, uyarıların cezai değil, tamamen eğitici amaç taşıdığını vurguluyor.

Pilot uygulamanın sonuçları

East Lansing Belediyesi ve Michigan Çevre, Büyük Göller ve Enerji Departmanı’nın ortak çalışmasına göre, pilot uygulama 24 hafta sürdü. Bu süre içinde 5 binden fazla haneye bilgilendirici kart gönderildi. Yapılan analizlerde, uyarı alan hanelerde geri dönüşümdeki yanlış atık oranının yaklaşık yüzde 23 azaldığı, geri dönüşüm kutularını dışarı çıkarma oranının ise yüzde 45 arttığı tespit edildi.

En sık yapılan hatalar

Yetkililer, sistemin en sık tespit ettiği hatalar arasında plastik poşetler, poşetlenmiş atıklar, strafor ürünler ve geri dönüştürülemeyen evsel çöplerin yer aldığını açıkladı. Bu tür hataların geri dönüşüm tesislerinde ciddi sorunlara yol açtığına dikkat çekildi.

İnsan denetiminin yerini aldı

Uygulama, kentte daha önce kullanılan ve belediye çalışanlarının tek tek çöp kutularını kontrol edip uyarı etiketi bıraktığı “Feet on the Street” adlı sistemin otomatik versiyonu olarak tanımlanıyor. Yetkililere göre yapay zekâ uygulaması, personelin iş yükünü azaltırken hedefli ve kişiselleştirilmiş geri bildirim sağlıyor.

Gizlilik tartışmaları

Proje kamuoyunda bazı gizlilik tartışmalarını da beraberinde getirdi. Kent yönetimi, çekilen görüntülerin yalnızca atıkları kapsadığını, kişisel alanların veya bireylerin kaydedilmediğini ve verilerin yalnızca eğitim amacıyla kullanıldığını belirtti.

Kalıcı hale gelmesi gündemde

East Lansing Belediyesi, pilot uygulamanın sonuçlarının ardından yapay zekâ destekli sistemin kalıcı hale getirilmesini değerlendiriyor. Yetkililer, projenin özellikle üniversite öğrencilerinin sık taşındığı, nüfusun değişken olduğu şehirlerde geri dönüşüm bilincini artırmada etkili olduğunu ifade ediyor.