Yaz saati bitiyor, binlerce çalışan bir saat kaybedebilir

Yaz saati uygulamasının sona ereceği Paskalya Pazarı gecesi, Avustralya genelinde binlerce çalışanın bir saatlik ücret kaybı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı. Sorunun, vardiyaların “saat üzerinden” hesaplanmasından kaynaklandığı belirtildi.

Gece bir saat uzuyor

NSW, Victoria, Güney Avustralya, Tazmanya ve ACT’de Paskalya Pazarı gecesi saatler geri alınacak. Bu da 02.59’dan sonra saatin yeniden 02.00’yi göstermesiyle günün 25 saat sürmesi anlamına geliyor.

Ancak birçok gece vardiyası çalışanı için bu ekstra saat maaşa yansımayabilir. Çünkü bazı iş yerlerinde ödeme, fiilen çalışılan süreye göre değil, vardiyanın başlama ve bitiş saatine göre yapılıyor.

Dokuz saat çalışıp sekiz saat ücreti

Örneğin saat 22.00’de işe başlayıp sabah 06.00’da çıkan bir çalışan, yaz saati değişikliği nedeniyle dokuz saat çalışmış olacak. Buna rağmen maaş bordrosunda yalnızca sekiz saatlik ödeme görünebileceği belirtiliyor.

Melbourne Üniversitesi verilerine göre Avustralya’da bir milyondan fazla kişi gece saatlerinde faaliyet gösteren sektörlerde çalışıyor. Bu durum hastaneler, benzin istasyonları, fast food zincirleri ve depoları özellikle etkiliyor.

“Varsayılan sistem bu”

Perakende ve Fast Food İşçileri Sendikası’ndan Josh Callinan, bazı toplu iş sözleşmelerinin ekstra saati telafi ettiğini ancak “saat üzerinden ödeme”nin hâlâ en yaygın uygulama olduğunu söyledi. Callinan, Avustralya’daki yaklaşık 14 bin benzin istasyonu çalışanını kapsayan ödül sisteminde, yaz saati değişiminin ek ödeme hakkı doğurmadığını belirtti.

“1990’larda benzin istasyonlarında gece çalışırken de bu sorun vardı,” diyen Callinan, işverenlere çalışanların fiilen çalıştıkları süre kadar ücret ödemeleri çağrısında bulundu.

Az sayıda istisna var

Merkez Bankası’nda görev yapan güvenlik görevlileri ve Victoria’daki kamuya bağlı ruh sağlığı çalışanlarının, yaz saati değişiminde çalıştıkları her dakika için ücret aldığı belirtildi. Ancak bu uygulamaların istisna olduğu ifade ediliyor.

Paskalya’nın, Tazmanya hariç yaz saati uygulanan tüm eyaletlerde resmî tatil olması da durumu karmaşıklaştırıyor. Buna karşın yaz saatinin başladığı Ekim ayındaki ek saat, resmî tatil olmadığı için çalışanlara aynı avantajı sağlamıyor.

“Ücret dengelenmiyor”

Callinan, teoride Ekim ayında kazanılan bir saatin Mart ayında kaybedilen saatle dengelenmediğini, çünkü çoğu zaman bu vardiyaları farklı çalışanların tuttuğunu söyledi. “Bazı çalışanlar yasal olarak eksik ücret almış oluyor,” dedi.

Hükümetten yorum yok

Albanese hükümeti konuyla ilgili soruları Fair Work Ombudsman’a yönlendirirken, kurum politika hakkında yorum yapamayacağını açıkladı. Öte yandan hükümet, yıllık ücret incelemesine sunduğu görüşte düşük gelirli ve ödül kapsamındaki çalışanların maaşlarının artırılmasını desteklediğini vurguladı.

İstihdam Bakanı Amanda Rishworth, “Düşük ücretli çalışanlar mali şoklara daha açık ve daha fazla zorluk yaşıyor. Ücretlerinin artırılmasını destekliyoruz,” dedi.