Akaryakıt indirimi yarıya düşüyor

Avustralya’da federal hükümet, akaryakıt vergisindeki indirimi Temmuz ayında daha düşük düzeyde bir ay uzatma kararı aldı. Başbakan Anthony Albanese’nin açıkladığı plana göre benzin ve motorin, indirim olmasaydı uygulanacak fiyata kıyasla Temmuz boyunca litre başına 16 sent daha ucuz olacak.

Mevcut uygulamada pompa fiyatlarına litre başına 32 sentlik destek sağlanıyor. Bu indirim, Orta Doğu’daki çatışmanın küresel petrol fiyatlarını artırması ve Hürmüz Boğazı gibi kritik bir deniz geçişinin fiilen kapanmasının ardından üç ay önce yürürlüğe alınmıştı.

Tam indirim 30 Haziran’dan sonra sona erecek. Uygulamanın federal bütçede tahmini 2,9 milyar dolar gelir kaybına yol açtığı belirtiliyor. Temmuz ayındaki daha sınırlı vergi indirimi ve yol kullanıcı ücreti düzenlemesinin ise bütçeye 400 milyon dolar gelir kaybı olarak yansıması bekleniyor.

GST gelirleri de masada

Albanese, akaryakıt desteğinin kademeli azaltılmasının “makul” bir adım olduğunu söyledi. Başbakan, ailelerin hâlâ baskı altında olduğunu, dünyanın diğer tarafındaki çatışmanın ekonomik etkisinin uzun süreceğini belirtti. Petrol fiyatlarının bu hafta düşmesine ilişkin belirsizliğin sürdüğünü ifade eden Albanese, bunun fiyatlara yansımasının zaman alacağını kaydetti.

Başbakan, Pazartesi günü eyalet ve bölge liderleriyle bir araya gelerek yüksek akaryakıt fiyatlarından doğabilecek ek GST gelirlerinden feragat edilmesinin sürdürülmesini görüşeceğini açıkladı. Mevcut anlaşma kapsamında eyaletler, pompa fiyatları üzerindeki baskıyı azaltmak için bu ek gelirlerden vazgeçmişti. Albanese, eyaletlerin daha önce olduğu gibi uygun şekilde hareket edeceğine güvendiğini söyledi.

Muhalefet Lideri Angus Taylor, Koalisyon’un İşçi Partisi hükümetinin planını değerlendireceğini ve başından beri vergi indirimlerini desteklediğini belirtti. Koalisyon’dan Ted O’Brien ise kararı hükümet açısından olumlu bularak “pratik bir adım” ve “iyi bir sigorta” olarak niteledi; asıl sınavın bu maliyet için bütçede karşılık bulunup bulunmayacağı olduğunu söyledi.

Avustralya Ticaret ve Sanayi Odası Üst Yöneticisi Andrew McKellar, desteğin uzatılmasının nakliye işletmeleri ve şirketler için kısa vadeli öngörülebilirlik sağlayacağını ifade etti. McKellar, koşulların kötüleşmesi halinde hükümetin yanıt vermeye hazır olması gerektiğini, yakıt arzı ve fiyatlarında istikrarın malların taşınması ve maliyetlerin kontrol altında tutulması açısından kritik olduğunu söyledi.

İlk anlaşma kapsamında haziran sonuna kadar askıya alınan ağır vasıta yol kullanıcı ücreti de uzatma çerçevesinde Temmuz ayında dizelde litre başına 16 sente indirilecek.

Karar, ABD ile İran arasında çatışmaların durdurulmasına yönelik kırılgan anlaşma sırasında Hürmüz Boğazı’nın kısa süreliğine yeniden açılmasıyla aynı döneme denk geldi. İran daha sonra, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarına karşılık geçiş yolunu yeniden kapattığını ileri sürdü.

Hükümete göre Avustralya’nın mevcut benzin rezervi 44 günlük seviyede; bu, ABD’nin Şubat sonunda İran’ı ilk kez bombaladığı döneme göre yaklaşık sekiz gün daha fazla. Dizel stoku 39 gün, jet yakıtı stoku ise 32 gün düzeyinde. Hükümet, haziranın ikinci haftasında ülkedeki yakıt stokunun 2023’te asgari stok yükümlülüğünün yürürlüğe girmesinden bu yana en yüksek seviyeye çıktığını doğruladı.

Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu’na göre başkentlerde ortalama benzin pompa fiyatları litre başına 1,65 ile 1,92 dolar arasında seyrediyor.