Yüz tanıma denemesi tartışma yarattı

Batı Avustralya Polisi, Avustralya’da ilk kez gerçek zamanlı yüz tanıma kamerası kullanmaya hazırlanıyor. Deneme kapsamında polis araçlarına yerleştirilecek kameralar, kalabalık alanlarda kişilerin yüzlerini tarayarak polis veri tabanındaki belirli listelerle karşılaştıracak.

Uygulamanın pazartesi günü başlaması bekleniyor. WA Police, teknolojinin ilk aşamada tek bir kamera sistemi ve bir işaretli polis aracıyla üç ila altı ay boyunca deneneceğini bildirdi. Denemenin büyük etkinliklerde ve yoğun kamusal alanlarda yapılacağı belirtildi.

Polis güvenlik gerekçesini öne çıkardı

WA Police Komiseri Col Blanch, sistemin aranan kişilerin daha hızlı tespit edilmesi ve toplum güvenliğinin artırılması amacıyla kullanılacağını söyledi. Polise göre teknoloji, kalabalık içindeki yüzleri tarayacak ve yalnızca önceden belirlenmiş “uyarı listesi” ile olası eşleşme bulunduğunda görevlilere bildirim gönderecek.

Bu listede hakkında yakalama emri bulunan kişiler, ciddi suç şüphelileri, bazı bölgelere girmesi yasaklı kişiler ve kayıp şahısların yer alabileceği aktarıldı. Bazı kaynaklarda, listelerde binlerce yakalama emri ve çocuk cinsel suçlarıyla ilgili kaydı bulunan kişilere ait bilgilerin bulunabileceği belirtildi.

İnsan kontrolü yapılacak

Polis, sistemin otomatik tutuklama anlamına gelmediğini, olası eşleşmelerin eğitimli polis görevlileri tarafından ayrıca değerlendirileceğini vurguladı. Yetkililer, teknolojinin yanlış eşleşme riskine karşı insan kontrolüyle kullanılacağını savunuyor.

WA Police ayrıca, yüz tanıma teknolojisinin canlı olmayan biçimlerinin polis tarafından uzun süredir kullanıldığını, yeni denemenin asıl farkının eşleşme süresini hızlandırması olduğunu belirtti. Mevcut yöntemlerde kimlik doğrulama işlemlerinin saatler sürebildiği, canlı sistemin ise polise daha hızlı uyarı vereceği ifade edildi.

Gizlilik endişesi büyüyor

Uygulama, gizlilik ve sivil özgürlükler açısından eleştirilerin hedefi oldu. WA Greens Milletvekili Brad Pettitt, sistemi “massive overreach” olarak nitelendirdi ve uygulamayı distopik gözetim senaryolarına benzetti.

Eleştirmenler, kamuya açık alanlarda insanların gerçek zamanlı olarak taranmasının sıradan vatandaşlar üzerinde de gözetim etkisi yaratabileceğini savunuyor. Ayrıca uygulamanın başlamasından önce yeterli kamuoyu danışması yapılmadığı görüşü dile getiriliyor.

Polisten “CCTV’den daha az müdahaleci” savunması

Polis cephesi ise sistemin mevcut güvenlik kameralarından daha hedefli kullanılacağını belirtiyor. Komiser Blanch, uygulamanın rastgele veri toplama amacı taşımadığını, yalnızca belirlenmiş listeyle eşleşme arandığını ifade etti.

Yetkililer, deneme sürecinde sistemin nasıl çalıştığının, hangi koşullarda kullanılacağının ve pratik sonuçlarının değerlendirileceğini belirtiyor. Ancak gizlilik savunucuları, bu tür teknolojilerin kullanılmaya başlandıktan sonra kapsamının genişleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Avustralya’da emsal olabilir

Batı Avustralya’daki deneme, Avustralya’da polis tarafından kamusal alanda gerçek zamanlı yüz tanıma teknolojisinin kullanımı açısından emsal niteliği taşıyor. Denemenin sonucu, diğer eyaletlerin benzer sistemlere yaklaşımı açısından da yakından izlenecek.

Tartışmanın merkezinde ise güvenlik ile kişisel mahremiyet arasındaki denge bulunuyor. Polis, teknolojinin ciddi suçluların ve aranan kişilerin yakalanmasına katkı sağlayacağını savunurken, eleştirmenler kamusal alanlarda yüz taramasının toplumda kalıcı bir gözetim kültürü oluşturabileceği görüşünde.