Emeklilerin evi emeklilik maaş hesabını etkileyecek

Avustralya’da yayımlanan yeni bir ekonomi raporu, yaşlılık maaşı ve aged care desteklerinde daha sıkı varlık testi uygulanmasını önerdi. Policy Institute Australia tarafından hazırlanan çalışmada, mevcut sosyal destek sisteminin ekonomiden daha hızlı büyüdüğü ve vergi mükellefi desteğinin önemli bir bölümünün en varlıklı hanelere gittiği savunuldu.

Raporda, sosyal güvenlik sisteminin daha fazla ihtiyacı olanlara yönlendirilmesi için ev sahipliği varlığının bazı destek testlerinde daha kapsamlı dikkate alınması gerektiği belirtildi. Kurumun modellemesine göre öneriler, yılda 21 milyar dolara kadar tasarruf sağlayabilir.

Ev değeri testi önerisi

Raporda verilen örnekte, Sydney’de 5 milyon dolarlık evde yaşayan emekli bir çiftin, aile evinin yaşlılık maaşı varlık testinden muaf tutulması nedeniyle yılda 50 bin dolar değerinde tam Age Pension ve 150 bin dolara kadar aged care desteği alabileceği belirtildi.

Buna karşılık, kirada yaşayan ancak 1,5 milyon dolarlık superannuation birikimi bulunan başka bir çiftin hiç yaşlılık maaşı alamadığı ve aged care desteğinin yaklaşık yarısından yararlanabildiği aktarıldı.

Policy Institute Australia Üst Yöneticisi Amy Auster, mevcut sistemde bazı destek kurallarının varlıklı haneler için fazla gevşek olduğunu savundu. Auster, JobSeeker ve kira yardımı gibi desteklerde gelir testlerinin çok daha sıkı uygulandığını belirtti.

500 bin dolar sınırı

Raporun tercih edilen önerisine göre, ev sahibi emekliler için yaşlılık maaşı ve aged care varlık testi eşiği yükseltilecek, ancak evdeki 500 bin doların üzerindeki öz sermaye hesaba dahil edilecek.

Auster, bu değişikliğin emeklilerin yüzde 20’sinden azını etkileyeceğini söyledi. Öneriye göre bazı mevcut emekliler kısmi yaşlılık maaşına geçecek, yüksek değerli mülklere sahip bazı emekliler ise yaşlılık maaşından çıkabilecek.

Raporda, evi yaklaşık 1 milyon dolara kadar olan ve servetinin büyük bölümü bu evde bulunan tek bir emeklinin tam yaşlılık maaşı almaya devam edebileceği belirtildi.

HECS benzeri emeklilik katkısı

Raporda ayrıca Retirement Contribution Scheme adı verilen ve HECS ilkesine benzetilen yeni bir model önerildi. Bu sistemde emekliler, mevcut yaşam standartlarını korumak için varlıklarına karşılık kredi benzeri destek alabilecek.

Öneriye göre, emekliler yaşlılık maaşının yüzde 150’sine kadar yıllık gelir çekebilecek. Bu destek, varlıklara karşı borç olarak kaydedilecek. Kredi faizsiz olacak ve enflasyona endekslenecek. Geri ödeme ise varlıklar satıldığında, emekli küçülmeye gittiğinde, yaşlı bakım tesisine taşındığında veya miras sürecinde yapılacak.

Raporda, sistemin ilk yılında yaklaşık her 20 emekliden birinin bu seçeneği kullanabileceği tahmin edildi.

Kimler etkilenecek?

Auster, yaşlılık maaşının artık herkese otomatik hak olarak görülen bir destek olmadığını, kendi emekliliğini finanse edemeyenler için hedeflenmiş bir destek olarak değerlendirildiğini söyledi. Mevcut emeklilerin yüzde 40’ının hiç yaşlılık maaşı almadığını belirtti.

Auster’a göre önerilerden olumsuz etkilenecek grup, yüksek varlığa sahip olan ve vergi mükelleflerinden destek alan emekliler olacak. Ancak raporda, bu kişilerin yaşam standardının korunabileceği, çünkü nakit desteğin varlıklar üzerinden sağlanabileceği savunuldu.

Vergi indirimi tartışması

Raporda, yalnızca yaşlılık maaşı değişikliğinden 10 milyar dolar tasarruf edilebileceği belirtildi. Auster, bu tutarın kişi başına yaklaşık 360 dolarlık kişisel gelir vergisi indirimi değerine denk geldiğini söyledi.

Toplam 21 milyar dolarlık tasarrufun nasıl kullanılacağı konusunda doğrudan tavsiye yapılmadı. Ancak raporda, bu tutarın düşük gelir ve varlık grubundaki 4,4 milyon haneye yıllık yaklaşık 5 bin dolar ek destek sağlamak, tüm gelir vergisi dilimlerinde oranları 1,7 puan düşürmek veya mevcut mali açığı yüzde 70 azaltmak için kullanılabileceği belirtildi.