İran saldırılarına dünyadan temkinli tepki

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik sürpriz saldırılarının ardından uluslararası kamuoyunda farklı tepkiler ortaya çıktı. Bazı liderler İran’ın nükleer programına karşı adımları desteklerken, birçok ülke gerilimin tırmanmaması için diplomasi çağrısında bulundu.

Avustralya’dan açık destek

Başbakan Anthony Albanese, ABD’nin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemeye yönelik adımını desteklediklerini açıkladı. Albanese, İran’ın uluslararası güvenliği tehdit ettiğini belirtti.

Dışişleri Bakanı Penny Wong da İran yönetimini bölgesel istikrarsızlığın kaynağı olarak nitelendirerek, Avustralya’nın İran halkıyla dayanışma içinde olduğunu ifade etti.

İngiltere ve Almanya: Diplomasi vurgusu

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin saldırıya katılmadığını ancak bölgedeki personel ve müttefiklerin korunması için savunma önlemleri aldığını bildirdi. Starmer, İran’ın nükleer silah geliştirmemesi gerektiğini vurguladı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise ABD ve İran’a müzakere masasına dönme çağrısı yaptı. Berlin yönetimi, İran’ın askeri faaliyetlerini durdurması ve şiddeti sonlandırması gerektiğini açıkladı.

Fransa da gerilimin durdurulması çağrısında bulunarak, vatandaşlarını dikkatli olmaya davet etti.

Rusya, Brezilya ve Pakistan’dan kınama

Rusya Dışişleri Bakanlığı, saldırıları “planlı ve provokasyonsuz silahlı saldırı” olarak nitelendirdi. Brezilya hükümeti askeri eylemi kınayarak, tek çözümün diplomasi olduğunu bildirdi. Pakistan da saldırıları “haksız” olarak tanımladı ve müzakerelere dönülmesini istedi.

Avrupa Birliği: İtidal çağrısı

Avrupa Birliği liderleri ortak açıklamada, nükleer güvenliğin korunmasının kritik önem taşıdığını belirterek tüm taraflara azami itidal çağrısında bulundu. Uluslararası hukuka uyulması gerektiği vurgulandı.

Kanada ve Ukrayna’dan destek

Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD’nin İran’ın nükleer silah edinmesini engelleme yönündeki adımını desteklediğini açıkladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de İran’ı Rusya’ya sağladığı destek nedeniyle eleştirerek ABD öncülüğündeki saldırılara destek verdi.

Orta Doğu’dan farklı mesajlar

Umman, ABD’ye daha fazla müdahil olmama çağrısı yaparak “Bu sizin savaşınız değil” mesajını verdi. Suudi Arabistan, İran’ın komşu ülkelere yönelik saldırılarını kınadı.

Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın yüzlerce füze ve insansız hava aracı fırlattığını bildirirken, saldırıların çoğunun engellendiğini açıkladı.

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, ülkesinin çatışmaya sürüklenmeyeceğini ifade etti.

Asya ve diğer ülkeler

Çin Dışişleri Bakanlığı, derhal ateşkes çağrısında bulundu. Japonya, enerji güvenliği açısından gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek İran’ın nükleer silah geliştirmemesi gerektiğini vurguladı.

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail’in saldırılarının uluslararası hukukla bağdaşmadığını savundu. Finlandiya ve İrlanda da gelişmeleri “endişe verici” olarak nitelendirdi.

Birleşmiş Milletler’den açıklama

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, hem ABD ve İsrail’in saldırılarını hem de İran’ın misillemelerini eleştirerek, sivillerin en ağır bedeli ödediğini belirtti ve müzakere çağrısı yaptı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonu sonrası küresel diplomasi trafiği hızlanırken, birçok ülke gerilimin daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmemesi için taraflara itidal çağrısını sürdürüyor.