İran savaşı hane bütçesini vurabilir

İran’daki savaşın ekonomik yansımaları Avustralya’da yakından izleniyor. Reserve Bank Başkanı Michele Bullock, Sydney’de düzenlenen Australian Financial Review Business Summit’te yaptığı açıklamada, çatışmanın ekonomik etkilerini değerlendirmek için henüz erken olduğunu ifade etti.

Bullock, petrol ve gaz arzında yaşanabilecek kesintilerin enflasyonu yukarı çekebileceğini, ancak uzun sürecek bir çatışmanın ekonomik büyümeyi baskılayarak farklı sonuçlar doğurabileceğini söyledi. “Olası etkilerin nasıl şekilleneceği net değil” diyen Bullock, gelişmelerin yakından takip edildiğini belirtti.

Petrol fiyatları yükseldi

Çatışmaların en somut etkisi akaryakıt fiyatlarında görüldü. NSW’de kurşunsuz 91 oktan benzinin litre fiyatı cuma günü 178,7 cent iken bugün 185,5 cente yükseldi. Eyalet verilerine göre bazı istasyonlarda fiyat 256,9 cente kadar çıktı.

NRMA daha önce küresel petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına yansımasının 7 ila 10 gün sürebileceğini açıklamıştı. Sözcü Peter Khoury, Sydney, Melbourne ve Brisbane’de fiyat döngüsünün tepe noktasına ulaşıldığını ve fiyatların düşüşe geçmesi gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı kritik noktada

Analistler, İran’ın önemli bir petrol üreticisi olmasının yanı sıra asıl riskin Strait of Hormuz’daki olası kesintiler olduğuna dikkat çekiyor. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu dar geçişten sağlanıyor. İran Devrim Muhafızları’nın bölgeden geçen gemilere yönelik tehditleri, küresel arz endişelerini artırdı.

Petrol fiyatı varil başına 77,60 ABD dolarına yükselirken, bazı tahminler fiyatın 100 dolar seviyesine çıkabileceğini öngörüyor. Yıl başında fiyat yaklaşık 60 dolar seviyesindeydi.

AMP baş ekonomisti Shane Oliver, petrol fiyatındaki her 1 dolarlık artışın litre başına yaklaşık 1 cent ek yük getirdiğini belirtti. Fiyatın 40 dolar artması halinde pompa fiyatlarına yaklaşık 40 cent yansıyabileceğini ifade etti.

Oliver’a göre bu durum enflasyona yaklaşık yüzde 0,8 katkı yapabilir ve haftalık hane halkı akaryakıt giderini ortalama 14 dolar artırabilir. Oliver, bu etkinin “hane halkı üzerinde vergi benzeri bir yük” yaratacağını söyledi.

Bullock ise arz şokunun zaten yüksek seyreden enflasyon beklentilerini etkileyebileceğini belirterek, bu konunun para politikası kurulunun gündeminde olacağını kaydetti. Ekonomistler, gelişmelerin faiz artışı ihtimalini güçlendirebileceğini değerlendiriyor.