NSW bütçesinde ailelere destek

NSW hükümeti, 2026/27 eyalet bütçesinde ailelerin yaşam maliyeti baskısını hafifletmeyi hedefleyen yeni destek paketlerini açıkladı. Treasurer Daniel Mookhey tarafından salı günü sunulan bütçede, özellikle ulaşım, sağlık, eğitim, enerji ve aile güvenliği başlıkları öne çıktı.

Bütçenin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, haftalık otoyol geçiş harcaması tavanının 60 dolardan 50 dolara indirilmesi oldu. Hükümete göre bu değişiklikten yaklaşık bir milyon sürücü yararlanacak.

Otoyol ve rego desteği

NSW’de sürücüler için hazırlanan ulaşım paketi kapsamında araç kayıt ücretlerinde de 100 dolarlık indirim yapılacak. Araç kayıt maliyetlerinin bazı haneler için 1500 doların üzerine çıkabildiği belirtilirken, hükümet bu indirimi doğrudan aile bütçesine katkı olarak sunuyor.

Mookhey, bütçenin ailelere otoyol gişesinde, araç kayıt ücretlerinde, tren istasyonunda ve elektrik faturasında daha fazla destek sağlamayı amaçladığını söyledi. Treasurer, çalışan ailelerin market, yakıt, konut kredisi ve temel faturalar karşısında ciddi baskı altında olduğunu vurguladı.

Muhalefetten eleştiri geldi

NSW Opposition Leader Kellie Sloane, bütçenin ailelerin yaşadığı ekonomik baskıya yeterli yanıt vermediğini savundu. Sloane, birçok ailenin daha fazla çalışmasına rağmen geriye gittiğini, işletmelerin ise artan maliyetler ve payroll tax yüküyle zorlandığını söyledi.

Business NSW de işletme güveninin 2009’dan bu yana en düşük seviyelerde olduğunu belirterek payroll tax reformu çağrısı yaptı. Greens MP Abigail Boyd ise bütçeyi “görüntüyü yönetmekle” eleştirdi ve desteklerin yaşam maliyeti krizinin gerçek boyutunu karşılamadığını savundu.

Sağlığa en büyük pay

Bütçede en büyük tek harcama başlığı sağlık oldu. NSW hükümeti, sağlık sistemine 22,2 milyar dolarlık kaynak ayırdı. Bunun 10,3 milyar dolarlık bölümü devam eden harcamalara, 11,9 milyar dolarlık bölümü ise altyapı yatırımlarına yönlendirilecek.

Hükümet, bu kapsamda 9000 ek sağlık çalışanı istihdam etmeyi ve hemşireler ile ebeler için tarihi ücret artışlarını finanse etmeyi planlıyor. Altyapı bütçesiyle bölgesel NSW ve Batı Sydney’de 32 hastanenin inşa edilmesi veya yenilenmesi hedefleniyor. Liverpool ve Shellharbour bölgeleri de bu yatırım programı içinde yer alıyor.

Eğitim ve ulaşım yatırımları

Eğitim alanında 9,2 milyar dolarlık altyapı programı açıklandı. Bu kaynakla 260 okulun inşa edilmesi veya yenilenmesi planlanıyor. Hükümet, büyüyen nüfus ve okul kapasitesi ihtiyacına bu yatırımlarla yanıt vermeyi hedefliyor.

Sydney’in büyük tren ağı için 2,1 milyar dolar bakım harcaması ayrıldı. Bu kaynakla gecikmelerin azaltılması ve ağın güvenilirliğinin artırılması amaçlanıyor. Ayrıca 10 yıl içinde binlerce yeni elektrikli otobüsün hizmete alınması için 6,5 milyar dolarlık kaynak planlandı.

Enerji ve aile güvenliği desteği

Yüksek elektrik fiyatlarının haneler üzerindeki baskısı nedeniyle hükümet, düşük ve orta gelirli aileler için 557 milyon dolarlık enerji verimliliği programı açıklıyor. Programın enerji tüketimini azaltmaya ve uzun vadede fatura yükünü düşürmeye katkı sağlaması bekleniyor.

Aile içi ve ev içi şiddet programları için de ek 184,1 milyon dolarlık kaynak ayrıldı. Hükümet, bu yatırımın daha fazla kadın ve çocuğun güvenliğini sağlamaya yönelik hizmetleri destekleyeceğini belirtti.

Açık sürecek, fazla hedefleniyor

NSW bütçesinde 2026/27 mali yılı için 2,3 milyar dolarlık açık öngörülüyor. Hükümet, 2027/28’de 1,1 milyar dolarlık sınırlı bir bütçe fazlasına ulaşmayı hedefliyor.

NSW’nin pandemi sonrası hâlâ işletme açığı veren tek eyalet olduğu belirtilirken, Mookhey bütçenin önceliğinin borç, konut kredisi, market, yakıt ve fatura baskısı yaşayan aileler olduğunu söyledi.

Siyasi mesaj net

Bütçe, NSW seçimlerine yaklaşık dokuz ay kala açıklanması nedeniyle siyasi açıdan da önem taşıyor. Labor hükümeti, özellikle Batı Sydney’de otoyol geçişleri ve yaşam maliyeti üzerinden seçmene doğrudan mesaj vermeye çalışıyor.

Ancak muhalefet, iş dünyası ve Greens, paketin kalıcı reformlar açısından yetersiz olduğu görüşünde. Buna karşın hükümet, bütçeyi “ailelerin bulunduğu noktada onlara destek olma” hedefiyle savunuyor.