Uzmanlara göre konutta düşüş sürse bile kriz kısa sürede bitmeyecek

Avustralya’da konut fiyatları haziranda ülke genelinde yüzde 0,4, mayısta ise yüzde 0,3 geriledi. Buna karşın uzmanlar, son düşüşlerin konut sahipliğini yeniden erişilebilir hale getirmek için yeterli olmadığını ve yıllardır biriken erişilebilirlik açığını kapatmaya yetmediğini belirtti.

Peter Tulip, konut fiyatlarının ücret artışını uzun süre aşmasının büyük bir erişilebilirlik sorunu yarattığını söyledi. Tulip’e göre mevcut gerilemenin bu farkı kapatabilmesi için düşüşün onlarca yıl sürmesi gerekebilir.

Düşüş sınırlı kaldı

Nicola Powell ise son aylardaki aşağı yönlü hareketin ölçeğinin sınırlı olduğunu ifade etti. Powell’a göre başkentlerdeki konut fiyatlarının Mart 2023’teki önceki dip seviyeye dönmesi için yaklaşık yüzde 22,8 düşmesi gerekiyor. Bu seviyenin, son 30 yıldaki konut döngülerinde görülen gerilemelerin çok ötesinde olduğu kaydedildi.

1990’ların ortasından bu yana incelenen sekiz fiyat döngüsünde yükseliş dönemlerinin, ardından gelen düşüşlerden daha uzun ve daha sert olduğu belirtildi. Powell, gerileme dönemlerinde fiyatların taban bulmasında iki etkenin öne çıktığını söyledi: Ev sahiplerinin satıştan geri çekilmesi ve inşaat sektörünün yeni konut üretim kapasitesinin sınırlı kalması.

Faiz indirimlerine rağmen alıcı güveninin zayıfladığı, erişilebilirlik baskısının arttığı ve yatırımcılara yönelik vergi düzenlemelerinin de piyasayı etkilediği belirtildi. Son haftalarda satış tamamlama oranlarının da yüzde 50’nin altında kaldığı aktarıldı.

Siyasette fiyat tartışması

Muhalefet lideri Angus Taylor, Başbakan Anthony Albanese’ye fiyatların daha fazla düşmeyeceğine dair güvence verip vermeyeceğini sordu. Koalisyon, gerilemenin bazı ev sahiplerini negatif özkaynak durumuna itebileceğini savundu. Tim Lawless ise özellikle devletin yüzde 5 peşinat garantisiyle ilk konutunu alanlar için bu riskin oluşabileceğini, ancak bunun ancak satışa zorlanmaları halinde ciddi sorun yaratacağını belirtti. Lawless, güçlü iş gücü piyasası ve sıkı kredi kuralları nedeniyle bunun görece sınırlı kalacağını ifade etti.

Bağımsız senatör David Pocock da konut sorununda atılan adımların yetersiz olduğunu belirterek sosyal ve uygun fiyatlı konuta daha fazla yatırım çağrısı yaptı. Pocock’un, geliştiricileri projelerinde yüzde 30 pay ayırmaya zorlayacak bir yasa teklifini perşembe günü Senato’ya sunmasının beklendiği bildirildi.