34 bin ilk ev alıcısı borç riski altında

Avustralya’daki konut fiyatlarının gerilemesi, devlet destekli programlarla piyasaya giren 34 binden fazla ilk ev alıcısı için negatif öz sermaye riski yarattı.

Konut piyasasındaki toplam değer kaybının yaklaşık 230 milyar dolara ulaştığı bildirildi.

Fiyat düşüşünün sürmesi halinde risk altındaki ilk ev alıcılarının toplam 2,2 milyar dolarlık kayıpla karşı karşıya kalabileceği belirtildi.

NEGATİF ÖZ SERMAYE NE ANLAMA GELİYOR?

Negatif öz sermaye, bir konutun piyasa değerinin o konut için kalan kredi borcunun altına düşmesi anlamına geliyor.

Ev sahibi krediyi ödemeye devam ettiği sürece bu durum doğrudan ve kesinleşmiş bir kayıp oluşturmayabilir.

Ancak konutun satılması gerektiğinde elde edilen para kredi borcunu kapatmaya yetmeyebilir.

Bu durumda ev sahibi, mülkü sattıktan sonra da bankaya borçlu kalabilir.

DÜŞÜK PEŞİNATLA ALANLAR DAHA SAVUNMASIZ

Devlet destekli ilk ev alım programları, bazı kişilerin daha düşük peşinatla konut sahibi olmasını sağlıyor.

Ancak başlangıçtaki öz sermayenin düşük olması, konut fiyatlarındaki gerileme karşısında bu alıcıları daha savunmasız hale getiriyor.

Piyasa değerindeki sınırlı bir düşüş bile evdeki öz sermayenin tamamen silinmesine yol açabiliyor.

34 BİNDEN FAZLA KİŞİ RİSK ALTINDA

Analize göre devlet destekli programlarla ev alan 34 binden fazla kişi, fiyatların gerilemeye devam etmesi halinde negatif öz sermaye durumuna düşebilir.

Bu kişilerin evlerini elde tutmaları ve kredi ödemelerini sürdürmeleri halinde zarar kesinleşmeyebilir.

Ancak satış zorunluluğu ortaya çıkarsa konutun satış bedeli kalan borcu karşılamayabilir.

SATMAK ZORUNDA KALANLAR İÇİN TEHLİKE BÜYÜK

Negatif öz sermayenin en büyük riski, iş kaybı, boşanma, sağlık sorunu veya başka bir nedenle evini satmak zorunda kalan kişiler açısından ortaya çıkıyor.

Konut fiyatları yeniden yükselirse veya kredi borcu düzenli ödemelerle azalırsa öz sermaye zamanla yeniden oluşabilir.

Ancak piyasanın ne kadar sürede toparlanacağına ilişkin kesin bir süre bulunmuyor.

YÜKSEK BORÇLU HANELER MERCEK ALTINDA

Konut piyasasındaki düşüşün yayılması, yüksek borçla ev alan hanelerin mali dayanıklılığına ilişkin kaygıları artırıyor.

Özellikle düşük peşinatla piyasaya giren ilk ev alıcılarının fiyat gerilemelerine karşı daha az korumaya sahip olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, negatif öz sermayenin tek başına temerrüt anlamına gelmediğini ancak ödeme güçlüğü ve zorunlu satış durumunda ciddi mali kayba dönüşebileceğini vurguluyor.