Avustralya’yı ve dünyayı sert bir tablo bekliyor

Avustralya’da ve dünya genelinde yapay zekânın şirketler tarafından hızla benimsenmesi, teknoloji sektöründe büyük işten çıkarmaları beraberinde getirdi. Yılın ilk üç ayında on binlerce kişinin yapay zekâ nedeniyle işini kaybettiği belirtilirken, bu tablonun daha da ağırlaşacağı uyarısı yapıldı.

Küresel şirketlerde toplu işten çıkarmalar

Dünya genelinde birçok büyük şirket, yapay zekâ yatırımlarını gerekçe göstererek önemli sayıda çalışanını işten çıkardı. Amazon, ocak ayında 16 bin pozisyonu kaldıracağını açıklarken, daha önce duyurulan 14 bin kişilik işten çıkarmaya ek adım attı. Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta ise bin kişiyi işten çıkaracağını bildirdi. Reuters’ın haberine göre, şirketin yaklaşık 80 bin kişilik iş gücünün yüzde 20’sinden fazlasının da işten çıkarılabileceği ifade edildi.

Avustralya’daki şirketler de etkilendi

Finans teknolojisi şirketi Block, Afterpay ve Square markalarının çatı şirketi olarak, çalışanlarının neredeyse yarısıyla yollarını ayıracağını açıkladı. Sydney merkezli lojistik yazılım şirketi WiseTech Global ise önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık 2 bin çalışanı, yani küresel iş gücünün üçte birini işten çıkaracağını duyurdu.

“Yüz binlerce iş kaybolabilir”

New South Wales Üniversitesi Yapay Zekâ Profesörü Toby Walsh, teknoloji sektörünün yapay zekâdan ciddi şekilde etkileneceğini söyledi. Walsh, kısa vadede sektördeki işlerin yüzde 10 ila 20’sinin ortadan kalkabileceğini belirterek, bunun önümüzdeki iki yıl içinde yüz binlerce kişiyi etkileyebileceğini ifade etti. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Avustralya’da yaklaşık 200 bin kişinin işini kaybedebileceği kaydedildi.

Hükümet hedefleri risk altında

Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Avustralya’da yaklaşık 950 bin kişi teknolojiyle bağlantılı işlerde çalışıyor. Federal hükümetin 2030 sonuna kadar bu sayıyı 1,2 milyona çıkarma hedefi bulunuyor. Ancak 2024’ten bu yana yaşanan işten çıkarmalar, bu hedefin zorlaşabileceğine işaret ediyor.

Küresel tablo daha ağır

Dünya Ekonomik Forumu’nun “İşlerin Geleceği” raporuna göre, yapay zekâ ve yeni teknolojiler önümüzdeki dört yıl içinde 92 milyon işi ortadan kaldırabilir. Aynı dönemde 170 milyon yeni işin oluşacağı, net istihdam artışının ise 78 milyon olacağı öngörülüyor.

Yeni işler, yeni beceriler

Prof. Walsh, yeni işlerin ortaya çıkacağını kabul ederken, bu işlerin kaybolanlardan tamamen farklı beceriler gerektireceğini vurguladı. Walsh, asıl sorunun çalışanların bu geçiş sürecinde nasıl destekleneceği ve yeni becerilerle donatılacağı olduğunu söyledi.

“Her şey yapay zekâ değil”

Walsh, bazı şirketlerin “yapay zekâ yıkaması” yaptığını ve kötü yönetim kararlarını yapay zekâ gerekçesiyle gizlediğini savundu. Yapay zekânın sağlık, eğitim ve tehlikeli işlerde büyük potansiyele sahip olduğunu belirten Walsh, buna karşın istihdam ve ruh sağlığı üzerinde ciddi riskler de barındırdığını ifade etti.